{"id":1075,"date":"2019-02-05T07:05:08","date_gmt":"2019-02-05T07:05:08","guid":{"rendered":"http:\/\/mikrobotik.com\/wp2\/?p=1075"},"modified":"2019-05-07T10:19:07","modified_gmt":"2019-05-07T10:19:07","slug":"ir-sensoru-ile-mikroislemci-kullanmadan-220v-lamba-kontrolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/02\/05\/ir-sensoru-ile-mikroislemci-kullanmadan-220v-lamba-kontrolu\/","title":{"rendered":"IR Sens\u00f6r\u00fc ile Mikroi\u015flemci Kullanmadan, 220V Lamba Kontrol\u00fc."},"content":{"rendered":"

\u00d6ncelikle g\u00fcvenlik uyar\u0131s\u0131 ile ba\u015flayal\u0131m. Bu devrede izolasyon olmayan transformat\u00f6rs\u00fcz 220V , 5V \u00e7evirici kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dikkat etmeniz gerekmektedir.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

Yaz\u0131da, HIGH , LOW kelimeleri ge\u00e7mektedir. Bu dijital sistemlerde kullan\u0131lan 1 ve 0 durumuna kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir.
\nHIGH = 1 = VCC, \u00a0 LOW = 0 = GND<\/strong> \u00a0 demektir.<\/p>\n

Bu devre Mikroi\u015flemci kullan\u0131lmadan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devrede kullan\u0131lan IR, cisimden yans\u0131mal\u0131 arduino uyumlu sens\u00f6rd\u00fcr. Devrede kullan\u0131lan 74LS74 entegresi D tipi Flip flop entegresidir.
\nBu entegre kullan\u0131larak, sens\u00f6re cisim yakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda triyak devresini tetikleriz.
\nA\u015fa\u011f\u0131daki iki adet yaz\u0131daki devrelerden faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Okumad\u0131ysan\u0131z \u00f6ncelikle bu yaz\u0131lar\u0131m\u0131, okuman\u0131zda fayda var.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Burada kullan\u0131lan Transformat\u00f6rs\u00fcz 220V \u00a0g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131.\u00a0<\/strong><\/a>
\nBurada kullan\u0131lan Triyak kontroll\u00fc lamba devresi yaz\u0131s\u0131<\/strong><\/a><\/p>\n

Burada TOGGLE FLIP FLOP denilen bir F\/F devresi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu F\/F devresinde giri\u015fteki tetiklemeyle \u00e7\u0131k\u0131\u015f seviyesi de\u011fi\u015fir ve tekrar tetikleme sinyali gelesiye kadar, \u00e7\u0131k\u0131\u015f de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Yukar\u0131daki devrede 74LS74 entegresinin 3 numaral\u0131 giri\u015fi HIGH durumdan LOW duruma d\u00fc\u015f\u00fcnce Toggle F\/F \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar. (Bu sens\u00f6rde out \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, cisim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde LOW olur. Normalde 10K pull up direncinden dolay\u0131 HIGH durumunda bekliyor.
\nElimizi yakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sens\u00f6r OUT \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 LOW olur ve T F\/F tetiklenir. \u00c7\u0131k\u0131\u015f ise hemen de\u011fi\u015fmez. Bu sistemin \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131, \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131n de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in, 3 nolu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n tekrar HIGH durumuna gelmesi gerekmektedir. Bu da elimizi \u00e7ekti\u011fimizde C2 kondansat\u00f6r\u00fcn\u00fcn dolmas\u0131yla olmaktad\u0131r. HIGH seviyesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, 5 nolu \u00e7\u0131k\u0131\u015f durum de\u011fi\u015ftirir.
\n( HIGH ise LOW olur LOW ise HIGH olur. )
\nBuradaki C2 kondansat\u00f6r\u00fc olmasa da, devre \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fakat elinizi hemen \u00e7ekemedi\u011finizde yanl\u0131\u015f tetiklemeler gelir, \u00e7\u0131k\u0131\u015f ise istedi\u011finiz durumda kalamayabilir. C2 kondansat\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00f6revi biraz gecikme sa\u011flayarak tekrar yanl\u0131\u015f tetiklenmesini \u00f6nlemektir.
\nC2 kondansat\u00f6r\u00fcn\u00fcn de\u011ferini 100uF den istedi\u011finiz zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir de\u011fere kadar \u00e7\u0131karabilirsiniz. Devrede 470uF kulland\u0131m.
\nNot: \u015e<\/strong>una da dikkat etmeniz gerekiyor. \u0130lk giri\u015fteki C1 kondansat\u00f6r\u00fc 2.2uF d\u0131r. Bu \u015fekli ile 85-90mA ak\u0131m \u00e7ekebilirsiniz. Size yakla\u015f\u0131k 40mA kadar yetece\u011finden buradaki kondansat\u00f6r\u00fc daha k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011ferli bir kondansat\u00f6rle de\u011fi\u015ftirebilirsiniz. Bunun ne faydas\u0131 olacak derseniz Bu tip kondansat\u00f6rlerin, de\u011ferleri k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e boyutlar\u0131 da k\u00fc\u00e7\u00fclmektedir. Devrenizi daha k\u00fc\u00e7\u00fck yapman\u0131z\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n

Devremiz 4 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor.<\/strong><\/span>
\nTransformat\u00f6rs\u00fcz G\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131<\/strong> \u00a0( Bu konuda yaz\u0131lm\u0131\u015f yaz\u0131n\u0131n linkini en ba\u015fta verdim. )
\nIR cisim yans\u0131mal\u0131 sens\u00f6r mod\u00fcl\u00fc,<\/strong>
\n74LS74 ile yap\u0131lm\u0131\u015f Toggle F\/F,<\/strong>
\nTriyak kontroll\u00fc lamba devresi<\/strong> \u00a0\u00a0( Bu konuda yaz\u0131lm\u0131\u015f yaz\u0131n\u0131n linkini en ba\u015fta verdim. )<\/p>\n

IR cisim yans\u0131mal\u0131 sens\u00f6r mod\u00fcl\u00fc :<\/strong><\/span>
\nBu mod\u00fcl Arduino uyumlu mod\u00fcllerdendir. VCC , GND, OUT pinleri mevcuttur. Cisim yakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, OUT k\u0131sm\u0131 LOW olacak, Cisim yoksa HIGH durumda olacakt\u0131r. \u00dczerinde \u00a0IR led den ba\u015fka, 1 adet g\u00fc\u00e7 led’i, 1 adet yakla\u015fma ledi vard\u0131r. \u00dczerindeki POT ile mesafeyi ayarlayabiliyorsunuz. 3.3V ve 5V ile \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu tip bir sens\u00f6r kullanabilece\u011finiz gibi di\u011fer tip IR sens\u00f6rleri de kullanabilirsiniz. R2 direnci Pull up direncidir. Normalde bu mod\u00fcl kullan\u0131l\u0131rken tak\u0131lmasa da olur. Di\u011fer tip sens\u00f6rler kullan\u0131l\u0131yorsa takmak zorunda kalabilirsiniz.
\nIR sens\u00f6rler i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir sayfay\u0131 buradan okuyabilirsiniz.<\/strong><\/a>
\n\"\"74LS74 ile yap\u0131lm\u0131\u015f Toggle F\/F :<\/strong><\/span>
\nBu entegre \u00e7iftli D tipi F\/F entegresidir. Sadece bir adedini kullanarak devreyi ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. \u0130stersek 2. cihaz\u0131 kontrol etmek i\u00e7in entegrenin di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131 da kullanabiliriz.<\/span>
\nEntegrenin 6 nolu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 (Q<\/span><\/strong>) 2 nolu (D) giri\u015fine verilerek, sadece CLK giri\u015fine uygulanan sinyal ile \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011fland\u0131. Bu \u015fekilde elde edilen TOGGLE \u00e7al\u0131\u015fma ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n bir sonraki sinyale kadar de\u011fi\u015fmemesi sa\u011fland\u0131.
\n\"\"CLK(CK) giri\u015f sinyaline dikkat ettiyseniz \u00c7\u0131k\u0131\u015f sinyali ancak, CK sinyali LOW dan HIGH ‘a \u00e7\u0131karken (Q) \u00e7\u0131k\u0131\u015f sinyali durum de\u011fi\u015ftirir.\u00a0Q<\/span><\/strong> \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ise Q \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n tersidir.
\nD tip F\/F entegresinin kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda bu yaz\u0131ya bakabilirsiniz.<\/strong><\/a><\/p>\n

Bu devrede 74LS74 yerine uygun \u015fekilde ba\u011flanabilecek olan, bluetooth mod\u00fcl\u00fc ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015flemciyi kullanarak, kontrol sa\u011flanabilir. Devre hem bluetooth \u00fczerinden kontrol edilmi\u015f olur hem de IR sens\u00f6r ile elle kontrol ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur.<\/p>\n

Neden IR mod\u00fcl kulland\u0131k da dokunmatik mod\u00fcl kullanmad\u0131k.<\/strong> Tabii ki kullanabiliriz.
\nFakat 220V transformat\u00f6rs\u00fcz g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, dokunmatik kullanm\u0131\u015f olsak her hangi bir problem durumunda \u00e7arp\u0131lma durumu s\u00f6z konusu olabilirdi.
\n\u015eayet kapasitif yani dokunmatik sens\u00f6r kullanacaksan\u0131z izolasyonlu olan USB \u015farj \u00a0adapt\u00f6rlerini kullanman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Kapasitif sens\u00f6rlerde dokunma y\u00fczeyi yal\u0131tkan malzemeden olabilir. Bu \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcvenli bir durum olacakt\u0131r. Fakat baz\u0131 dokunmatik \u00e7al\u0131\u015fan sistemlerin kontrol etmesi, kullan\u0131c\u0131n\u0131n metal y\u00fczeye dokunmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. b\u00f6yle bir sens\u00f6r kullan\u0131l\u0131rsa, 220V devresinde izolasyon olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcvenli olmayabilir.<\/p>\n

Kapasitif mod\u00fcl\u00fcn entegresini kullan\u0131p kendimiz mod\u00fcl\u00fc olu\u015fturursak, 74LS74 devresine de ihtiyac\u0131m\u0131z kalmaz.<\/strong><\/span> \u00a0( Haz\u0131r TTP223 mod\u00fcller sadece direkt \u00e7\u0131k\u0131\u015f verirler. Entegresini kullanarak, mod\u00fcl\u00fc kendiniz olu\u015fturursan\u0131z, \u00fczerindeki TOG ve AHLB bacaklar\u0131n\u0131 kullanarak TOGGLE \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.)
\nPiyasadaki TTP223 mod\u00fcl :
\n\"\"\u00a0 Bu mod\u00fclde TOG ve AHLB u\u00e7lar\u0131 \u015faseye \u00e7ekilmi\u015f durumdad\u0131r. Bu dok\u00fcmanda \u00e7al\u0131\u015fma modlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz.<\/strong><\/a>
\nUygun moda getirmek i\u00e7in, \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapabilirseniz, Bu tip mod\u00fclleri de kullanabilirsiniz.
\nMant\u0131k, TOGGLE \u00e7al\u0131\u015fmayla, \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n bir sonraki dokunmaya kadar ayn\u0131 \u015fekilde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

B\u00fct\u00fcn devreyi bozmadan kullanaca\u011f\u0131m<\/strong>, sadece IR sens\u00f6r\u00fc kapasitif sens\u00f6rle de\u011fi\u015ftirece\u011fim diyorsan\u0131z Onu da yapabilirsiniz<\/span>. Dikkat etmeniz gereken nokta<\/strong><\/span>, elinizi dokundurdu\u011funuzda mod\u00fcl\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 LOW olmal\u0131. \u00a0\u015eayet tersi bir \u00e7al\u0131\u015fma varsa, TTP223 pdf<\/strong><\/a> dosyas\u0131ndan faydalan\u0131p \u00e7al\u0131\u015fma modunu ayarlayabilirsiniz.<\/p>\n