{"id":1106,"date":"2019-02-25T04:57:17","date_gmt":"2019-02-25T04:57:17","guid":{"rendered":"http:\/\/mikrobotik.com\/wp2\/?p=1106"},"modified":"2023-03-31T17:20:27","modified_gmt":"2023-03-31T14:20:27","slug":"power-on-reset","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/02\/25\/power-on-reset\/","title":{"rendered":"POWER ON RESET NED\u0130R, NE KADAR GEREKL\u0130D\u0130R."},"content":{"rendered":"

Resetleme i\u015flemi:<\/strong>
\nBu i\u015flem bir ka\u00e7 \u015fekilde yap\u0131l\u0131r. Bu kullan\u0131c\u0131n\u0131n isteyerek yapt\u0131\u011f\u0131 resetleme (MCLR, CLR, RST gibi pimlerden yap\u0131lan elle resetleme ve g\u00fc\u00e7 kesilerek yap\u0131lan resetleme)
\nKullan\u0131c\u0131 istemeden yap\u0131lan resetleme i\u015flemleri de vard\u0131r. ( WDT reset, Brown out(BOR), g\u00fc\u00e7teki dalgalanmalar gibi)
\nBunlara ek olarak bir de POWER ON RESET vard\u0131r. Kullan\u0131c\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatmak istedi\u011fi i\u00e7in ilk g\u00fc\u00e7 verildi\u011finde gecikmeli bir \u015fekilde devreyi resetlemesi diyebiliriz.
\nPower on reset, Programl\u0131 ya da programs\u0131z entegrelerin, ilk enerji verildi\u011fi andaki hareketlerini d\u00fczenleyen bir gecikmeli reset devresidir.
\nBu, tek entegre \u015feklinde olabildi\u011fi gibi, komponentleri birle\u015ftirip yapabilece\u011finiz bir devre de olabilir. Entegre \u015feklinde \u00f6rnek data<\/strong><\/a>
\n\u00d6nemi :<\/strong>
\nBu tip devreleri kullanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fabilecek sorunlar, bazen tehlike yaratabilir.
\nMesela bir r\u00f6le devreniz var. Entegreden komut bekliyor. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta devreye enerji verdi\u011fimizde ilk hareket olan r\u00f6leyi \u00e7ekme komutu \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131. Arkas\u0131ndan gelen komutlar da r\u00f6le \u00e7ekmediyse sorun yaratabilecektir. \u015eayet R\u00f6le, \u00f6nemli bir yere kumanda ediyorsa, tehlike yaratabilir.
\nTabii ki bu i\u015f i\u00e7in \u00f6zel olarak \u00fcretilen entegreler ba\u015fka fonksiyonlara da sahip olabiliyor. Mesela devrenizi pil ile beslediniz ve pil de\u015farj oluyor. Yava\u015f yava\u015f gerilim d\u00fc\u015f\u00fcyor. Gerilim d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e program\u0131n\u0131zda sa\u00e7malamaya ba\u015fl\u0131yor. Bu tip durumlarda entegrenin \u00e7al\u0131\u015fma voltaj\u0131n\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcp d\u00fc\u015fmedi\u011fini kontrol edip d\u00fc\u015ft\u00fcyse i\u015flemi tamamen durdurur. Bu \u015fekilde g\u00fcvenli bir \u015fekilde sistem durmu\u015f olur.
\nAyr\u0131ca besleme geriliminiz, devrenizdeki baz\u0131 sorunlar y\u00fcz\u00fcnden dalgalanmaya ba\u015flad\u0131 ve normal \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131, hemen reset durumuna ge\u00e7er.
\nBu grafik ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma durumunu ve resetleme durumunu g\u00f6steriyor.
\n\"\"Yukar\u0131daki grafikte mavi alan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken gerilim aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. System supply denilen y\u00fckselme, bizim g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131m\u0131z\u0131 temsil ediyor. Gerilimin y\u00fckselme zaman\u0131nda sistemimiz \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa sorun olu\u015fabilecek durumdad\u0131r.
\nBu reset entegrelerinde,\u00a0normal gerilime y\u00fckseldikten sonra, zamanlay\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131m saymaya ba\u015flar. Sayma i\u015fleminin sonunda reset signal k\u0131sm\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi tek bir y\u00fckselme olur.<\/span>Bu pals yollama \u015fekli reset entegrelerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir.
\nActive HIGH<\/strong> ve Active LOW<\/strong> olarak \u00e7\u0131k\u0131\u015f belirlenir. Genelde Active LOW olanlar kullan\u0131l\u0131r.
\n\u00d6rnek entegre i\u00e7 yap\u0131s\u0131 ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir. \u00c7\u0131k\u0131\u015f mosfetleri entegreye g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. Baz\u0131lar\u0131nda tek mosfet vard\u0131r open drain dedi\u011fimiz ba\u011flant\u0131 \u015feklini kullan\u0131r. baz\u0131lar\u0131 ise active high ve low olarak push pull olabilir.
\n\"\"Active HIGH :<\/strong> VCC s\u0131f\u0131rlama e\u015fik voltaj\u0131n\u0131n alt\u0131ndayken y\u00fcksek kal\u0131r. VCC ye ba\u011flanarak resetleme.
\nActive LOW :\u00a0<\/strong>VCC s\u0131f\u0131rlama e\u015fik voltaj\u0131n\u0131n alt\u0131ndayken d\u00fc\u015f\u00fck kal\u0131r. GND ye \u00e7ekilerek resetleme.
\nE\u015fik Gerilimi :<\/strong> Normal \u00e7al\u0131\u015fma voltaj\u0131n\u0131n alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\u0131. Mesela 5V luk bir devrenin 4.5V ile 5.5V aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 demek e\u015fik gerilimlerinin 4.5V ve 5.5V olmas\u0131 demektir.<\/p>\n

2 \u00e7e\u015fit ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik biz bunlar\u0131 nas\u0131l kullanabiliriz?
\nTabii ki bu ba\u011flant\u0131 \u015fekillerine ek olarak devrenizin resetleme \u015fekli nas\u0131lsa, ona g\u00f6re Active HIGH ve Active LOW sistemine de dikkat etmeniz gerekir.
\nA\u015fa\u011f\u0131daki resimdeki gibi ba\u011flant\u0131 yapabilirsiniz. Open drain dedi\u011fimiz ba\u011flant\u0131 da 1 adet diren\u00e7 ile vcc gerilimine ba\u011flanmas\u0131 gerekir. Sa\u011fdaki durum open drain \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olan entegreye aittir.
\nBurada MR pimini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Manual RESET demektir. Bu \u015fekilde bir entegre kullan\u0131yorsan\u0131z kendi i\u015flemcinizin reset pimini kullanman\u0131za gerek kalmadan RESET entegreleri \u00fczerinden butona basarak sisteminizi RESETleyebilirsiniz.
\n\"\"<\/p>\n

Bu tip RESET devrelerine, \u015fu ana kadar ihtiyac\u0131n\u0131z olmam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat ileride bu tip devrelere ihtiyac\u0131n\u0131z olabilir.
\nBelki de siz hissetmemi\u015f olabilirsiniz ya da sadece pille denemeler yapm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/span>
\n
\nPower on reset ihtiyac\u0131 nereden \u00e7\u0131kt\u0131 ona bakal\u0131m.
\n<\/strong>
\nA\u015fa\u011f\u0131daki e\u011fri<\/strong> bize voltaj\u0131n 0V tan yava\u015f yava\u015f y\u00fckselerek 5V civar\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu \u015fekilde yava\u015f y\u00fckseliyorsa gerilim istenen d\u00fczeye gelmediyse de entegre \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar ama tam kapasite \u00e7al\u0131\u015facak durumda olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ba\u015ftaki i\u015flemler sorun olabilir. P\u0130L ile besledi\u011finizde anahtar kapand\u0131\u011f\u0131nda 5V hemen devreye geldi\u011finden, sorun g\u00f6r\u00fcnmeyebilir. P\u0130L den beslemelerde sorun<\/span> pilin de\u015farj olarak belli bir de\u011ferin alt\u0131na d\u00fc\u015fmesinde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki RESET devresi, tek transist\u00f6rl\u00fc bir devredir. Bu devredeki C2 kondansat\u00f6r\u00fc R22 direnciyle birlikte gerekli ba\u015flang\u0131\u00e7 gecikmesini sa\u011flar.
\nBu de\u011ferler ile yakla\u015f\u0131k 5-10sn aras\u0131 devre \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 LOW seviyesinde tutar. Resetlemek istedi\u011finiz sistem ya da mikrodenetleyicinin reset i\u015flemini nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini bilmelisiniz. Buradaki devre gecikme s\u00fcresi i\u00e7inde 0=LOW pozisyonunda kal\u0131r. Sizin istedi\u011finiz gecikme s\u00fcresince 1=HIGH ise, O zaman bu transist\u00f6r\u00fcn emet\u00f6r\u00fcndeki direnci \u00e7\u0131kar\u0131p kollekt\u00f6r\u00fcne takabilirsiniz. Bu \u015fekilde KONTROl ucunu kollekt\u00f6rden alman\u0131z gerekecektir.
\nD1 diyodu neden konuldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen resetledi\u011fimiz sistemden devremize bir ak\u0131m ak\u0131\u015f\u0131 olabilir. Bunu engellemek isteyebiliriz. Diyot da bu i\u015f i\u00e7in burada kullan\u0131ld\u0131. Sizler kullanmayabilirsiniz ya da resetleme \u015feklinize g\u00f6re ters y\u00f6ne \u00e7evirebilirsiniz. R2 direnci ise stabilite i\u00e7in konmu\u015ftur. Buradaki k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa birbirini etkileyen gerilimlerin \u015faseye aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu devre kendi ba\u015f\u0131na baz\u0131 devrelerde yeterli gelse de benim yapm\u0131\u015f oldu\u011fum resetleme i\u015fleminde kendi ba\u015f\u0131na yeterli gelmedi. \u00a0Ek devreler ihtiyac\u0131m oldu. Bunu da bir sonraki devrede g\u00f6rebileceksiniz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yukar\u0131daki devreye neden ihtiyac\u0131m\u0131z oldu.<\/strong> Yapm\u0131\u015f oldu\u011fum 7474 entegre kontroll\u00fc 220V triyakl\u0131 lamba kontrol devresi gayet g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Fakat bir eksik vard\u0131.<\/strong> Ben evde yokken elektrikler kesilip geldi\u011finde, ilk a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta entegre resetlenemedi\u011fi i\u00e7in o anda istedi\u011fi konumu se\u00e7iyordu. Bu da lambalar\u0131n ben evde yokken a\u00e7\u0131k kalmas\u0131 demekti.<\/strong>
\nSonu\u00e7ta bir devre yap\u0131yorsak \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n da bizim kontrol\u00fcm\u00fczde olmas\u0131 gerekir. <\/span>Bu devre ilk a\u00e7\u0131l\u0131\u015fta, o andaki \u015fartlar\u0131na g\u00f6re bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f sa\u011fl\u0131yordu.<\/span>
\nPower on reset devresi ile elektrik geldi\u011finde, istedi\u011fim konumda olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131.
\nDedim ya, programl\u0131 ya da programs\u0131z entegrelerin her birinin resetleme i\u015flemi farkl\u0131 olabilir \u00a07474 \u00a0devresinde resetleme, a\u015fa\u011f\u0131daki tabloya g\u00f6re bakarsan\u0131z, CLR ucunu LOW yapmam\u0131z yetecek gibi. Fakat i\u015fin asl\u0131 \u00f6yle olmuyor.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sadece LOW yapmak yetmiyor sinyalin d\u00fc\u015fen kenar\u0131 ya da \u00e7\u0131kan kenar\u0131nda durum de\u011fi\u015ftiriyor. Yani bir pals vermemiz gerekiyor. Bunu da verebilmek i\u00e7in kontroll\u00fc bir osilat\u00f6r yap\u0131p, transist\u00f6rl\u00fc reset devremizin kontrol\u00fcnde bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f vererek sistemi resetlememiz gerekmektedir.
\nBundan dolay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015femada g\u00f6rece\u011finiz 4011 ve 7400 entegreleri ile yap\u0131lm\u0131\u015f 2 osilat\u00f6r devresi olu\u015fturdum. istedi\u011finizi kullanabilirsiniz. Hatta 555 li osilat\u00f6r devresi de yapabilirsiniz 1-2Hz lik olsa yetecektir.
\nBu entegreler NAND denilen kap\u0131 devreleri entegreleridir. Osilat\u00f6r \u015fekilleri birbirine benzese de, farkl\u0131l\u0131k arz eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc entegrelerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131 gere\u011fi ayn\u0131 devre di\u011ferine olmayabilir. Ya da ekstra eleman gerekebilir. Buradaki devreyi NAND kap\u0131s\u0131yla kurdum fakat sizler ba\u015fka entegreler ve ba\u015fka kap\u0131larla osilat\u00f6r olu\u015fturabilirsiniz. \u00d6nemli olan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol edecek devredir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Devrenin resmini ve proteus \u00e7izimini konunun alt\u0131ndaki linkten elde edebilirsiniz<\/strong><\/span>.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
PRE = H CLR=L olan 2. sat\u0131r RESETLEME an\u0131d\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

Resim de kal\u0131n \u00e7izginin \u00fcst taraf\u0131ndaki kap\u0131 devreleri 4011 cmos entegresine ait osilat\u00f6rd\u00fcr. Bu sadece g\u00f6sterme ama\u00e7l\u0131 buraya yerle\u015ftirildi. Devrenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 proteus \u00e7al\u0131\u015fma videosunda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz.
\nOrtadaki kap\u0131 devreleri ise 7400 entegresi kullan\u0131larak olu\u015fturulan, osilat\u00f6r devresidir. Kontrol nerede derseniz, sa\u011fdaki 2 kap\u0131 kontrol i\u00e7in, soldaki 2 kap\u0131 ise osilat\u00f6r i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nTransist\u00f6rl\u00fc devrenin KONTROL \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 U2:C kap\u0131s\u0131n\u0131n giri\u015fine verilmi\u015ftir. Kontrol ucu 1=HIGH seviyesine \u00e7\u0131kas\u0131ya kadar osilat\u00f6r palsleri 7474 entegresinin CLR giri\u015fine uygulan\u0131r. Kontrol ucu 1=HIGH oldu\u011funda ise osilat\u00f6r sinyali durur ve CLR ucu HIGH seviyesindedir. Sistemimiz normal \u00e7al\u0131\u015fma i\u015flemine g\u00fcvenli bir \u015fekilde d\u00f6nm\u00fc\u015f demektir.
\nYukar\u0131daki tablodan g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, Normal \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda PRE, CLR u\u00e7lar\u0131 HIGH seviyesinde olmal\u0131 ve CLK giri\u015fine gelen palsin y\u00fckselen kenar\u0131nda devre kontrol etmeye ba\u015flar.
\n7474 entegresi ile yap\u0131lan 220V lamba kontrol devresini ve anlat\u0131m\u0131n\u0131<\/span> buradan g\u00f6rebilirsiniz.<\/a>\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"\"
CMOS tipi entegre bilgileri<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Entegrelerin \u00e7al\u0131\u015fma gerilimlerine g\u00f6re LOW ve HIGH seviyeleri de\u011fi\u015fmektedir. Yukar\u0131daki tablo CMOS tipi entegrenin datasheet’inden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma gerilimlerine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak LOW seviyesi belirtilmi\u015ftir. Bu tabloya g\u00f6re 5V luk bir gerilimle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 1.5V ve alt\u0131ndaki gerilimler LOW olarak alg\u0131lanacakt\u0131r. Proteus genel bir kabul yaparak videoda g\u00f6rece\u011finiz gibi 3.5V olarak alg\u0131lasa da ger\u00e7ek devrede<\/strong> bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tablodaki de\u011ferlerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, ger\u00e7ek devrenin videosunda g\u00f6rebilirsiniz.<\/strong>
\n7400 entegresinde LOW Limit 0.8V ve alt\u0131d\u0131r.
\nBu tip durumlardan dolay\u0131 elinizdeki malzemenin datasheetlerini incelemeniz gerekmektedir. maksimum gerilim, maksimum ak\u0131m, \u00e7\u0131k\u0131\u015f tipi gibi konular, di\u011fer ba\u011flant\u0131l\u0131 olan komponentlerin se\u00e7iminde b\u00fcy\u00fck rol oynar.\u00a0<\/span><\/p>\n

Power on reset hakk\u0131nda bilgi i\u00e7in buraya bakabilirsiniz.<\/strong><\/a>
\n4011 datasheet<\/strong><\/a>, 7400 datasheet<\/strong><\/a><\/p>\n

Bu devre kullan\u0131larak haz\u0131rlanan, AYDINLATMA DEVRES\u0130N\u0130N T\u00fcm dosyalar\u0131na<\/span>\u00a0buradan ula\u015fabilirsiniz.<\/a><\/strong><\/p>\n

7474 entegresi ile yap\u0131lan 220V lamba kontrol devresini ve anlat\u0131m\u0131n\u0131
\n<\/span> buradan g\u00f6rebilirsiniz.<\/a>\u00a0<\/strong><\/p>\n

Video_1 : Proteus \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.<\/strong><\/p>\n