{"id":1147,"date":"2019-03-12T11:27:02","date_gmt":"2019-03-12T11:27:02","guid":{"rendered":"http:\/\/mikrobotik.com\/wp2\/?p=1147"},"modified":"2019-03-12T11:31:49","modified_gmt":"2019-03-12T11:31:49","slug":"ibutton_onewire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/03\/12\/ibutton_onewire\/","title":{"rendered":"iButton, Tek Kablodan Haberle\u015fmeli Sistemler"},"content":{"rendered":"
\n

iButton<\/strong> , 16 mm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndaki hava ko\u015fullar\u0131na dayan\u0131kl\u0131 paslanmaz \u00e7elik bir k\u0131l\u0131f i\u00e7erisine yerle\u015ftirilmi\u015f bir \u00e7ip olarak s\u00f6ylenebilir. K\u00fc\u00e7\u00fck boyutlar\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle iButtonlar \u00a0neredeyse her yere seyahat edebilir.
\n\"\"
\niButtonlar genellikle binalara ve bilgisayarlara eri\u015fim kontrol\u00fc gibi uygulamalar i\u00e7in anahtarl\u0131klara, halkalara, saatlere veya di\u011fer ki\u015fisel e\u015fyalara eklenebilir. Ayr\u0131ca, iButtonlar, genellikle varl\u0131k kasalar\u0131, depolama kasalar\u0131na, kamyonlara ve di\u011fer ekipmanlara monte edilebilir.
\n\"\"
\nBununla birlikte, iButtonlar, \u00e7e\u015fitli veri kay\u0131t i\u015fleri i\u00e7in so\u011futma \u00fcnitelerine, d\u0131\u015f ortamlara ve hatta hayvanlara monte edilir.
\n\u0130stanbullular bir ara AKB\u0130L (ak\u0131ll\u0131 bilet) olarak bu \u00fcr\u00fcnleri kullanm\u0131\u015flard\u0131. Hala ellerinde olan varsa, model numaralar\u0131na bak\u0131p, yorum k\u0131sm\u0131na yazarlarsa bizlerde ne tip iButton kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f oluruz.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

iButton \u00e7e\u015fitleri :
\n<\/strong>Yaln\u0131zca Adres<\/strong> – Eri\u015fim kontrol\u00fc ve rota do\u011frulama uygulamalar\u0131 i\u00e7in ideal olan garantili benzersiz 64 bit seri numaralar\u0131 na sahiptir. (\u00f6rne\u011fin, adres ve ROM kimli\u011fi). Bu seri numaras\u0131 okunarak kullan\u0131c\u0131n\u0131n hangi zamanda nerede oldu\u011fu ya da giri\u015fin onaylan\u0131p onaylanmamas\u0131 gibi uygulamalar yap\u0131labilir.Modeller <\/span>DS1990A<\/a> ve <\/span>DS1990R<\/a> modellerini i\u00e7erir
\n<\/span>
\nBellek<\/strong> – Bellek bulunan modellerde vard\u0131r. Veriler NVRAM, EPROM (pil gereksinimi olmayan) ve \/ veya EEPROM’da saklanabilir. Modeller 1K bit ile 64K bit aras\u0131nda de\u011fi\u015fir.<\/span><\/p>\n

Ger\u00e7ek Zaman Saati<\/strong> – Takvim, kronometre, saat \u00f6l\u00e7er ve Saat \/ Tarih \u00a0gibi uygulamalarda zaman\u0131 korumak i\u00e7in benzersiz bir yol sa\u011flar. Bu tip modeller seyahat halinde olan \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00fczerine tak\u0131l\u0131p, zaman damgal\u0131 kay\u0131tlar takip edilebilir.
\n<\/span>
\nG\u00fcvenli <\/strong>– Veriler, gereken g\u00fcvenlik d\u00fczeyine ba\u011fl\u0131 olarak SHA-1 (G\u00fcvenli Karma Algoritma) veya parola korumas\u0131yla korunabilir.<\/span><\/p>\n

S\u0131cakl\u0131k ve Veri Kay\u0131t Cihazlar\u0131<\/strong> – <\/span>Termokronlar , ucuz ve sa\u011flam bir hafif kay\u0131t cihaz\u0131 gerektiren uygulamalar i\u00e7in ideal bir kay\u0131t cihaz\u0131 sa\u011flar. Bu modeller ise \u00f6zellikle so\u011fuk zincir ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. \u015eayet bir yerlerde istenmeden, so\u011fuk zincir k\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa bunu kay\u0131tlardan \u00f6\u011frenebilirsiniz. \u00d6rnek a\u015f\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131, ya da belli derecede ta\u015f\u0131nmas\u0131 gereken bozulabilir \u00fcr\u00fcnler olabilir.<\/span><\/p>\n

\u0130Button Cihaz\u0131 ile Ne Yapabilirim?<\/strong><\/p>\n

\n

\"Kap\u0131iButton cihaz\u0131, bilgilerin bir ki\u015fi veya nesneyle birlikte seyahat etmesi gereken herhangi bir uygulama i\u00e7in idealdir. Bir anahtarl\u0131k, saat veya zil \u00fcnitesi \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f bir iButton cihaz\u0131, sahibine bir binaya, PC’ye, bir ekipmana veya bir araca eri\u015fim izni verebilir. Bir \u00e7al\u0131\u015fma belgesine ba\u011fl\u0131 olarak, \u00fcretim, teslimat ve bak\u0131m gibi verimlili\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in s\u00fcre\u00e7leri \u00f6l\u00e7ebilir. Baz\u0131 iButton cihazlar\u0131, transit sistemler, otoparklar ve otomatlar gibi k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015flemlerde elektronik para saklamak i\u00e7in kullan\u0131labilir. iButton cihaz\u0131 ayr\u0131ca, de\u011ferli sermaye ekipmanlar\u0131n\u0131 takip etmek i\u00e7in gereken bilgileri saklamak i\u00e7in elektronik varl\u0131k etiketi olarak da kullan\u0131labilir.<\/p>\n

\u0130Button Cihazlar\u0131n\u0131n Di\u011fer Teknolojilere G\u00f6re Avantajlar\u0131 Nelerdir?<\/strong>
\nBir uygulama i\u00e7in bir iButton \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc geli\u015ftirirken, bir\u00e7ok tamamlay\u0131c\u0131 teknolojiyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Barkodlar, RFID etiketleri, manyetik \u015ferit, prox ve ak\u0131ll\u0131 kartlar olas\u0131l\u0131klardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Barkodlardan ve manyetik \u015feritli kartlardan farkl\u0131 olarak, iButton cihazlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu okunabilir ve<\/i> yaz\u0131labilir. Ek olarak, iButton cihazlar\u0131n\u0131n ileti\u015fim h\u0131z\u0131 ve \u00fcr\u00fcn geni\u015fli\u011fi, tipik olarak RFID ile kullan\u0131labilen basit bellek \u00fcr\u00fcnlerinin \u00f6tesine ge\u00e7mektedir. Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k gelince, ak\u0131ll\u0131 kartlar\u0131n ince plastik paslanmaz \u00e7elik kapl\u0131 iButton cihaz\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc ile e\u015fle\u015fmiyor.
\nElbette daha \u00fcst\u00fcn kimlik do\u011frulama sistemleri var. Parmak izi gibi. Bunlar biraz daha pahal\u0131d\u0131r. iButton 5 kullan\u0131c\u0131l\u0131 bir sistemi 5$ civar\u0131na kurabilirsiniz. Bunun yar\u0131s\u0131 prob fiyat\u0131d\u0131r. ibuttonlar ise 0.5$ civar\u0131ndad\u0131r. Manyetik kart ya da barkod kullansan\u0131z bunlar\u0131 c\u00fczdanda saklaman\u0131z gerek. Okuma hatas\u0131 yapabilirler. iButtonlar bir \u00e7ok yere monte edilebildi\u011finden daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc, daha stabil olmaktad\u0131r.
\nTabii ki bunlar\u0131nda CDler gibi yeniden yaz\u0131lanlar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kopyalama ile g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturabilir.<\/span> \u00c7ok g\u00fcvenli olmas\u0131 gereken sistemlerde, \u015fifre korumal\u0131 iButtonlar kullan\u0131labilir.<\/span><\/p>\n

iButton devresi i\u00e7in neler laz\u0131m:\u00a0<\/strong>
\n\u00d6ncelikle bir temas alg\u0131lay\u0131c\u0131 prop gerekir. Bu proplar \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde olur. Dikkat etmeniz gereken nokta ise alaca\u011f\u0131n\u0131z iButton i\u00e7in uygun olmas\u0131 gerekir. iButtonlar \u00e7e\u015fitli kal\u0131nl\u0131klarda oluyor. Bundan dolay\u0131 \u00e7ap fark\u0131 olmasa da derinlik fark\u0131 olabilir.\u00a0<\/span>
\nTabii ki bir de kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in iButton alman\u0131z gerekir. Bu da, yukar\u0131daki \u00e7e\u015fitlere g\u00f6re se\u00e7im yapman\u0131z\u0131 gerektirecektir.
\nSon olarak a\u015fa\u011f\u0131da anlat\u0131lan okuyucu devrelerinin, olmas\u0131 yeterlidir.<\/p>\n<\/div>\n

iButton haberle\u015fmesi :
\n<\/strong>iButton lar\u0131n haberle\u015fmesi tek kablodan (onewire) sa\u011flan\u0131r. Bu haberle\u015fmeyi kullanan DS18B20 gibi s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6rleri de vard\u0131r. Bu sens\u00f6r anlat\u0131l\u0131rken onewire haberle\u015fmesi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

Bu linkten tek kablo haberle\u015fmesi ile ilgili bilgileri okuyabilirsiniz.\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n

Bu linkten iButton firmas\u0131n\u0131n sayfas\u0131na ula\u015fabilirsiniz.\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n

Buraya kadar iButton’u tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130Button hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgileri yukar\u0131daki linkten okuyabilirsiniz.
\nDevremizi anlatamaya ba\u015flayal\u0131m. Her ne kadar basit bir devre ise de mant\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lay\u0131p kendiniz daha farkl\u0131 devreler kurabilirsiniz.
\nDevremizde bir adet iButton probe, bir adet servo motor, 1 adet LCD ya da seri port monit\u00f6r kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nMant\u0131\u011f\u0131 ise Mikrodenetleyicinin eepromuna elimizdeki iButtonlar\u0131 kaydettikten sonra, kay\u0131tl\u0131 olan ibutton alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda servo motoru (kap\u0131 otomat\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Kay\u0131tl\u0131 olmayan alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda ROM kodu okunur fakat servo motora komut gitmez.
\nArduino<\/strong> ve PIC 12F683<\/strong> olarak 2 \u015fekilde devre ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Ger\u00e7ek devrelerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve proteus \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 videolarda anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu sistemde Servo<\/strong> k\u00fct\u00fcphanesi kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ise bir \u00f6nceki yaz\u0131m<\/strong><\/a> dan okuyabilirsiniz.<\/p>\n

LCD kullan\u0131m\u0131:<\/strong>\u00a0PIC12F683 entegresinin (8 bacakl\u0131 entegredir), donan\u0131msal seri portu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, yaz\u0131l\u0131msal seri port kullan\u0131larak, 9600baud h\u0131z\u0131nda TEK KABLO<\/strong> kullan\u0131larak, EASYLCD<\/strong> mod\u00fcl\u00fc ile birlikte 4 sat\u0131r LCD kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. EASYLCD i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi.<\/a><\/strong>
\nAyr\u0131ca PIC12F683<\/strong> yerine PIC12F1840<\/strong> entegresi kullan\u0131labilir. Bu tip entegrede donan\u0131msal seri port kullan\u0131labildi\u011finden, \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve stabil bir haberle\u015fme olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca haf\u0131zas\u0131 daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fundan yapaca\u011f\u0131n\u0131z program\u0131n detayl\u0131 olmas\u0131na izin verecektir.
\nArduino devresi ise Atmega168<\/strong> i\u015flemcili Arduino Nano<\/strong> modeli kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada da istenirse EASYLCD<\/strong> kullan\u0131larak, LCD kullanabilirsiniz.<\/p>\n

Servo konusunda PIC entegresiyle ger\u00e7ek devre denemesi yapmad\u0131\u011f\u0131mdan, onu da burada programa ekledim.<\/p>\n

Arduino devre \u015femas\u0131 :
\n\"\"<\/a><\/p>\n

PIC12F683 devresi:
\n\"\"<\/a><\/p>\n

Devrede 3 adet iButton bulunmaktad\u0131r. Birer anahtar ile temas ettirilmi\u015f gibi veri yoluna ba\u011flan\u0131r. 1 buton eeproma kay\u0131t i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu butona bas\u0131lmadan \u00f6nce iButtonu temas ettirip Rom kodunu ekranda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze emin olun. <\/span>Butona bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sizi uyaracakt\u0131r. Buton bas\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece kay\u0131ta girmez. Bu \u015fekilde yapmasayd\u0131k defalarca kay\u0131t yapabilirdi. Butona bast\u0131ktan ve elimizi butondan \u00e7ekti\u011fimizde, eeprom kay\u0131ta bir kez gidecek ve okudu\u011fu Rom kodunu kay\u0131t edecektir.
\nBu \u015fekilde ka\u00e7 buton kaydedildiyse bunu da eeprom i\u00e7erisinde belirlenmi\u015f bir noktaya yazacakt\u0131r. Bunun sebebi ise eepromda kay\u0131tl\u0131 olmayan veriler FF kayd\u0131na sahip olabilir. iButton da okunmad\u0131\u011f\u0131nda FF kayd\u0131na sahiptir. Bu \u015fekilde birbirini e\u015fle\u015ftirip devaml\u0131 onayl\u0131 bir iButton varm\u0131\u015f gibi davranabilirdi.
\nProgram eepromda sadece kay\u0131tl\u0131 olanlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ka\u00e7 adet kay\u0131tl\u0131 buton oldu\u011funu bir yerden okumas\u0131 gerekmektedir. Ya da ROM kodu ile birlikte family kod denilen grup kodunu da kaydedip. Grup kodunu g\u00f6rd\u00fckten sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapar,FF olarak g\u00f6r\u00fcrse kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 sona erdirir. Fakat bu da her kay\u0131t i\u00e7in fazladan bir byte kullanmakt\u0131r. Bu da s\u0131n\u0131rl\u0131 olan eepromu efektif kullanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelir.
\nPrograma ekleme yapmak isteyebilirsiniz. Mesela iButton kayboldu. Bunu birisinin bulup kullanmamas\u0131 i\u00e7in eepromdan silmeniz gerekir. Ayr\u0131ca iButton zarar g\u00f6rd\u00fc. Onun yerine verilen iButton i\u00e7in eski kayd\u0131 de\u011fi\u015ftirmeniz gerekebilir.
\nBurada sadece Mikrodenetleyicinin eepromunu kulland\u0131k. Kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 \u00e7ok olursa ve eeprom yetmezse I2C ya da SPI ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 kullanabiliyorsan\u0131z, Harici eeprom da kullanabilirsiniz.<\/p>\n

Ba\u015fka bir uygulama alan\u0131<\/strong> PC ler i\u00e7in dongle denilen USB koruma kutusu. PIC12F683 ya da 12F1840 devresini yap\u0131p, ek olarak CH340 entegresine seri ba\u011flant\u0131 yaparsan\u0131z, Bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131n USB portuna takarak, iButton ile bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 koruyabilirsiniz.
\nHepimiz biliyoruz ki bu tip bir okuyucu devre bir ka\u00e7 dolar\u0131 ge\u00e7mez. A\u015fa\u011f\u0131daki resimde g\u00f6r\u00fcnen fiyat bu devre ve birlikte gelen program i\u00e7indir. Sizler Visual studio, ya da Python gibi programlar ile seri porttan gelen bilgiyi i\u015fleyebiliyorsan\u0131z, Bu tip program\u0131 olu\u015fturman\u0131z \u00e7ok kolayd\u0131r. PC de \u00e7e\u015fitli g\u00fcvenlik kontrol yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131, iButton ile kullan\u0131lacak \u015fekilde yapabilirsiniz. Arduino zaten USB ye ba\u011fl\u0131 oluyor. Fakat bu tip bir ba\u011flant\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr. Yani visual studio ya da Python gibi programlardan direkt arduinoya ba\u011fl\u0131 cihaz kontrol edilebiliyor mu? Bilemiyorum. Bu konuda bilgisi olan ki\u015filer bilgi verirse memnun olurum. <\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"
iButton USB Okuyucu \u00e7izim. <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

Ayr\u0131ca Search ROM denilen programdan bahsetmek istiyorum. One wire dedi\u011fimiz tek kablodan haberle\u015fmenin avantajlar\u0131ndan biri, birden fazla sens\u00f6r yada cihaz\u0131n birlikte tek kablo \u00fczerinden kontrol edilmesini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Mesela DS18B20 s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fcnden 5 adet kullanman\u0131z gerekiyor. Tek bir portunuzdan 5 tanesini de kontrol edebilirsiniz. Kontrol etmek i\u00e7in ROM kodunu bildirip bilgi isterseniz sadece o ROM koda sahip sens\u00f6r bilgi yollayacakt\u0131r. Bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken 1 sens\u00f6r daha ilave ettiniz tekrar programa eklemeniz gerekmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek kablodan \u00e7al\u0131\u015fan cihazlar otomatik olarak listelenebilirler. Bu konuyu zaten DS18B20 konusunda incelemi\u015ftik. Ara\u015ft\u0131rma kodunu vererek port’a ba\u011fl\u0131 olan sens\u00f6rlerin listesi al\u0131n\u0131r. O listedeki ROM kodlar\u0131na bilgi sorulur. Bu sens\u00f6rlerde, ekleme ya da \u00e7\u0131karma s\u00f6z konusu oldu\u011funda otomatik olarak program taraf\u0131ndan alg\u0131lan\u0131r ve program de\u011fi\u015fikli\u011fine gerek kalmaz.\u00a0Videolardan birisi de bu konuyu anlatmaktad\u0131r.
\nProgramlar\u0131 indirdi\u011finizde, PICBASIC dizini PIC i\u015flemciler i\u00e7in programlar\u0131, Arduino dizini, arduino programlar\u0131n\u0131, searchrom dizini ise sadece proteus \u00fczerinde g\u00f6sterilen SEARCH ROM program\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n

Burada bahsedilen ve videoda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz programlar\u0131 buradan indirebilirsiniz.<\/strong><\/a><\/p>\n

iButton \u00e7e\u015fitleri\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n

Ger\u00e7ek devrede kullan\u0131lan\u00a0DS1990A-F5 model\u00a0iButtonlar\u0131n<\/span>,\u00a0al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 site<\/strong><\/a>.
\niButton probun<\/span> al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 site<\/strong><\/a><\/p>\n

Arduino Ger\u00e7ek devre ve proteus Video.<\/strong>