{"id":1255,"date":"2019-04-09T17:18:23","date_gmt":"2019-04-09T17:18:23","guid":{"rendered":"http:\/\/mikrobotik.com\/wp2\/?p=1255"},"modified":"2023-03-31T16:27:50","modified_gmt":"2023-03-31T13:27:50","slug":"ir_sensor_kullan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/04\/09\/ir_sensor_kullan\/","title":{"rendered":"IR Sens\u00f6rleri Do\u011fru Kullan\u0131yor muyuz?"},"content":{"rendered":"

IR sens\u00f6r devresinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f hali Bu sayfan\u0131n en sonundad\u0131r. Denenerek, Sonradan eklenmi\u015ftir.<\/span> <\/strong>\u00d6nceki bilgiler TEOR\u0130 ve PROTOT\u0130P<\/strong> devreye aittir.<\/p>\n

IR sens\u00f6rler a\u015fa\u011f\u0131daki resimde g\u00f6sterildi\u011fi gibi I\u015eIK tayf\u0131n\u0131n \u0130nfrared b\u00f6lgesinde yer almaktad\u0131r. Bu \u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnmez \u0131\u015f\u0131k k\u0131sm\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131ndan G\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6remeyiz fakat kameralar vas\u0131tas\u0131yla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelecektir. Visible light denilen b\u00f6lge g\u00f6rebildi\u011fimiz \u0131\u015f\u0131k b\u00f6lgesidir. Dikkat ederseniz bu b\u00f6lgenin her iki yan\u0131ndaki frekanslar g\u00f6r\u00fclmeyen b\u00f6lgelerdir.
\n\"\"<\/p>\n

Konumuz infrared \u0131\u015f\u0131k sistemi oldu\u011funa g\u00f6re bu b\u00f6lgede yer alan ledlerin, dalga boyu nedir dersek. Ledlerin genellikle 900-940 nanometre dalga boyunda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bu G\u00f6r\u00fcnmez \u0131\u015f\u0131k b\u00f6lgesi ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k b\u00f6lgesi yans\u0131tma kurallar\u0131nda, birbirine benzer \u015fekilde davran\u0131rlar. Yani yans\u0131t\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi iyi olan bir y\u00fczey ile ayn\u0131 devre ile daha fazla mesafe alg\u0131lanabilir, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 emen bir y\u00fczey ise, mesafe k\u0131salacakt\u0131r.
\nBunlara dikkat etmeniz gerekir. Yani yapaca\u011f\u0131n\u0131z devrenin neyi alg\u0131lamas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z ona g\u00f6re g\u00fcc\u00fcn\u00fc ayarlaman\u0131z gerekir. ( Bu videoda g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/span><\/strong> )
\nBu \u00f6zelli\u011fi kullan\u0131larak RENK ay\u0131r\u0131m\u0131 da yap\u0131labilmektedir. \u00d6rnek olarak Bu sayfaya bakabilirsiniz.<\/a><\/strong> Devir sayac\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f bir \u00f6rnek mevcuttur.<\/p>\n

\"\"
OLYMPUS DIGITAL CAMERA<\/figcaption><\/figure>\n

Devrelerimden birini kontrol etmek i\u00e7in Arduino IR sens\u00f6r<\/span> ald\u0131m ve devrem gayet g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Sens\u00f6r \u011froblemi olan devrenin bulundu\u011fu,\u00a0\u00a0yaz\u0131m\u0131n konusu olan ayd\u0131nlatma kontrol devresine buradan bakabilirsiniz.\u00a0<\/strong><\/a>
\n\"\"Devre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda led florasan\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu. Sens\u00f6r Florasan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan etkilenmiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Florasan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda INFRARED dalga boyunda bir \u0131\u015f\u0131ma yoktu. Fakat bu devrenin oldu\u011fu yere G\u00dcNE\u015e \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 geldi\u011finde devre kendi kendine tetikleniyordu.\u00a0<\/strong><\/span>
\nBunun sebebi ise G\u00dcNE\u015e \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6r\u00fcn\u00fcr b\u00f6lge deki \u0131\u015f\u0131ma ve infrared b\u00f6lgesindeki \u0131\u015f\u0131man\u0131n, birlikte gelmesiydi. Tabii ki bu dalga boyu geldi\u011finde devremizi etkiliyordu.
\nKendi kendine tetiklenen devre ise bir tetik daha gelmezse devaml\u0131 florasan devresini yan\u0131k b\u0131rak\u0131yordu. Bu durum benim i\u00e7in tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furabilirdi. Sizlerinde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z devrelerde \u00e7evrede g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olacaksa,\u00a0ya da IR sinyal vericileri olursa, buna dikkat etmeniz gerekecektir.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"
Devresiz ucuz sens\u00f6r<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

\u015eimdi de piyasadaki IR sens\u00f6rlere bakal\u0131m.<\/strong> Bu sens\u00f6rler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olabilir ya da yans\u0131mal\u0131 olabilir. Hangi tip kullanacaksan\u0131z, yukar\u0131daki bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda devrenizi olu\u015fturman\u0131z gerekmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra kullanaca\u011f\u0131n\u0131z sens\u00f6rlerde, al\u0131c\u0131 olarak foto diyot ve foto transist\u00f6r kullanabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken durum ise fotodiyotlarda \u0131\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fim olaca\u011f\u0131d\u0131r. \u00a0Burada yukar\u0131daki sensor\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 arduino uygulamas\u0131 vard\u0131r.<\/strong><\/a> ADC kullanarak bu de\u011fi\u015fim hissedilebilir. Fakat de\u011fi\u015fim fark\u0131 sorun olabilir. Bundan dolay\u0131 daha hassas i\u015flerinizde a\u015fa\u011f\u0131daki gibi y\u00fckseltilmi\u015f bir devre kullanabilirsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada sadece IR led ve fototransist\u00f6r vard\u0131r. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimi hissetmek zordur. O halde, bu de\u011fi\u015fimi daha b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim haline getirmemiz gerekebilir. Bir OPAMP dedi\u011fimiz y\u00fckseltici devresini kullanman\u0131z gerekebilir.
\nYukar\u0131daki sens\u00f6r\u00fcn OPAMP ile birle\u015ftirilmi\u015f hali a\u015fa\u011f\u0131daki resimdedir.\u00a0<\/span>
\n\"\"\"\"<\/p>\n

Kullan\u0131lan devre ise bu tip devrelerdir. Benzer devreler, internette bulunabilmektedir.<\/span>
\n\"\"Yukar\u0131daki devrede dikkat etmeniz gereken bir durum vard\u0131r. Bu da fotodiyotun devreye ters ba\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/strong> Bu devrenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ise \u015fu \u015fekildedir. \u00c7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda IR led devaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u015eayet yans\u0131ma olursa fotodiyot<\/strong> \u00fczerine d\u00fc\u015fen \u0131\u015f\u0131\u011fa g\u00f6re bir ak\u0131m ak\u0131\u015f\u0131 olur, buna g\u00f6re de R2 \u00fczerinde bir gerilim olu\u015fur. Bu gerilim RV1 ile ayarlanan gerilimden y\u00fcksek ise \u00e7\u0131k\u0131\u015f verir. A\u015fa\u011f\u0131da ise \u00e7\u0131k\u0131\u015f vermez. Hassasiyet ayar\u0131n\u0131 RV1 ile yapars\u0131n\u0131z. \u00c7\u0131k\u0131\u015fta bir de\u011fer alacaks\u0131n\u0131z. Bu de\u011feri Arduino ya da di\u011fer i\u015flemcilere giri\u015f olarak uygulayabilirsiniz.
\nNot:<\/strong> <\/span>T\u00fcm yar\u0131 iletkenler I\u015eIK ald\u0131\u011f\u0131nda bir gerilim \u00fcretir.<\/strong> \u00d6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2N3055 transist\u00f6r\u00fc ile yap\u0131lan basit g\u00fcne\u015f pili deneyine bakabilirsiniz.<\/strong> <\/a>
\nFoto diyot ve foto transist\u00f6rler tabii ki hassasiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu i\u015fler i\u00e7in dizayn edilmi\u015ftir. Bunlar\u0131 kullanmakta fayda vard\u0131r.<\/p>\n

Gelelim bu sorunlar\u0131 tamamen giderebilece\u011fimiz devremize.\u00a0<\/strong><\/span><\/h2>\n

Devremizde IR led kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fakat al\u0131c\u0131 devremizde TSOP4436 veya TSOP4836 IR al\u0131c\u0131 g\u00f6z kullan\u0131lmaktad\u0131r. IR al\u0131c\u0131 g\u00f6zler 36khz, 38khz vs. gibi frekanslar\u0131 ge\u00e7iren di\u011fer frekanslara zorluk g\u00f6steren devrelerdir. \u0130\u00e7inde bulunan band ge\u00e7iren filtreler ile sadece belirlenmi\u015f frekanslarda en y\u00fcksek kazanc\u0131 g\u00f6sterir. Burada kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z 36Khz ise PWM ile olu\u015fturulmu\u015ftur. Tam 36Khz olamayabilir, 36Khz e \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 yeterlidir.
\nBu \u015fekilde vericimizi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Yans\u0131may\u0131 al\u0131c\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde bunu pals olarak alg\u0131lamas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in ise bunu PWM sinyalini kesip, bir s\u00fcre sonra tekrar ba\u015flatarak yap\u0131yoruz. A\u015fa\u011f\u0131daki sinyal \u015fekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. Sens\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 alttaki sinyaldir ve mikroi\u015flemciye giri\u015f olarak verilir.
\n\"\"
\nAl\u0131c\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcz yans\u0131ma geldi\u011finde bunu pals olarak dijital giri\u015fe verir. Arduino ya da di\u011fer i\u015flemcilerle bu sinyali ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir ba\u015fka \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 1 seviyesine \u00e7\u0131kararak tetikleme veririz.
\nDevremiz ise PIC12F683 ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Program dosyalar\u0131n\u0131 konunun alt\u0131nda toplu halde bulabileceksiniz. <\/span>
\n\"\"<\/a><\/p>\n

Yukar\u0131daki prototip<\/strong> devre basit bir programa sahiptir. Bu algoritmay\u0131 kullanarak, kendi program\u0131n\u0131z\u0131 yapabilirsiniz. Prototip devrenin, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 esnas\u0131nda, verici led entegreden ald\u0131\u011f\u0131 ak\u0131ma g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131ndan 20ma den fazla entegre de veremeyece\u011finden, verici mesafesi k\u0131sa oluyordu. Ger\u00e7ek devrede verici led Transist\u00f6rle s\u00fcr\u00fcld\u00fc. IR ledler 50-100ma ak\u0131mlarda \u00e7al\u0131\u015fabilir. mesafe i\u00e7in bunun y\u00fcksek ak\u0131mla s\u00fcr\u00fclmesi transist\u00f6r\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Proteus \u00e7iziminde vericiden al\u0131c\u0131ya giden sinyali buton ve sol taraftaki al\u0131c\u0131 g\u00f6z temsili devresi kullan\u0131ld\u0131. Ger\u00e7ek devrede IR sinyal gelece\u011finden bunlar kullan\u0131lmayacakt\u0131r. C1 kondansat\u00f6r\u00fc istenirse GND ye ba\u011flan\u0131r. Stabilite i\u00e7in kullan\u0131labilir. Ben kullanmad\u0131m.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 DEFINE OSC 8\r\n\r\n \r\n#config\r\n __config _FCMEN_OFF & _IESO_OFF & _CP_OFF & _CPD_OFF & _BOD_OFF & _MCLRE_OFF & _WDT_OFF & _PWRTE_ON & _INTRC_OSC_NOCLKOUT\r\n#ENDCONFIG\r\n\r\nCMCON0 = 7\r\nADCON0=%00000000\r\nANSEL=0 ;ADC ler iptal\r\n\r\nGPIO=0\r\nTRISIO= %00101010          ; ************* gpio-5 input yap\u0131ld\u0131 senkron i\u00e7in 06.8.2015 ********************\r\n\r\n                    \r\nDUTY VAR WORD\r\ndon     var     byte\r\n\r\n\r\n' ============= PWM Ayarlar\u0131 =========\r\nT2CON =%00000101 'B\u00f6l\u00fcc\u00fc 1\/4 olarak verildi ve TMR2 aktif hale getirildi.\r\nPR2=13      ; 36Khz i\u00e7in ge\u00e7erlidir. 38Khz i\u00e7in 12 verilmesi yeterlidir. \r\nduty=28     ; 36Khz i\u00e7in ge\u00e7erlidir. 38Khz i\u00e7in 26  verilmesi gerekir. \r\n CCP1CON.4=DUTY.0\r\nCCP1CON.5=DUTY.1\r\nCCPR1L=duty>>2\r\nCCP1CON.2=1 'bu iki komut ile PWM sinyali a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r\r\nCCP1CON.3=1\r\n\r\n \r\nBASLA:\r\ndon=don+1\r\nif don>1 then \r\n    don=0\r\n    CCP1CON.2=1 'bu iki komut ile PWM sinyali a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r\r\n    CCP1CON.3=1\r\n  else\r\n       CCP1CON.2=0 'bu iki komut ile PWM sinyali kapanm\u0131\u015f olacakt\u0131r\r\n        CCP1CON.3=0\r\n    endif\r\n    pause 10        \r\n if gpio.5=0 then     ; Giri\u015f portunu kontrol et. \r\n  gpio.0=0            ; \u00c7\u0131k\u0131\u015f portunu 0 yap\r\n else\r\n  gpio.0=1            ; \u00c7\u0131k\u0131\u015f portunu 1 yap\r\n endif \r\n\r\ngoto basla\r\n\r\n\r\nend<\/pre>\n
Yukar\u0131daki programda 22. ve 23. sat\u0131rlar\u0131 38Khz i\u00e7in a\u00e7\u0131klamada oldu\u011fu gibi de\u011fi\u015ftirmeniz yeterlidir.Program 36Khz e g\u00f6re ayarl\u0131d\u0131r. PIC12F683 i\u00e7 osilat\u00f6r\u00fc kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n
TSOP44xx al\u0131c\u0131 g\u00f6z\u00fcn bilgileri<\/strong><\/a>\u00a0Bu kaynak i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli frekanslara ait al\u0131c\u0131 g\u00f6zlerin bilgilerini de bulabileceksiniz.
\n\u00c7e\u015fitli al\u0131c\u0131 g\u00f6z tipleri :
\n\"\" \"\"<\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
\"\"
TSOP 1738<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/p>\n
 <\/p>\n
Daha farkl\u0131 tipte de al\u0131c\u0131 g\u00f6zlere rastlayabilirsiniz.<\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
T\u00fcm dosyalara bu linkten ula\u015fabilirsiniz.\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n
Mikro kontrolc\u00fc kullanmadan<\/span>, ben bu tip bir devre yapmak istiyorum diyorsan\u0131z, o da olur.
\nBu sayfadaki devreyi inceleyebilirsiniz.<\/strong><\/a><\/p>\n
Bu devreye neden ihtiya\u00e7 oldu.<\/strong><\/span>