{"id":1545,"date":"2019-10-22T20:04:54","date_gmt":"2019-10-22T20:04:54","guid":{"rendered":"http:\/\/mikrobotik.com\/wp2\/?p=1545"},"modified":"2019-10-22T20:04:54","modified_gmt":"2019-10-22T20:04:54","slug":"555-entegresi-ile-kare-dalga-osilator-yapimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/10\/22\/555-entegresi-ile-kare-dalga-osilator-yapimi\/","title":{"rendered":"555 Entegresi ile Kare dalga Osilat\u00f6r yap\u0131m\u0131."},"content":{"rendered":"

Merhaba arkadaslar!
\nTamam\u0131n\u0131 bitirmi\u015f oldu\u011fum frekans metreyi payla\u015faca\u011fim. Fakat daha \u00f6nce frekans metrenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bir kare dalga yada pals \u00fcretici devre gerektirdi. Bunun icin NE 555 entegresini kulland\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc dijital elektroni\u011fe, ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mdan beri kulland\u0131\u011f\u0131m ve \u00e7ok iyi bildi\u011fim bir entegre.
\n250 kilo Hz e kadar olduk\u00e7a stabil \u00e7al\u0131\u015fan bir entegre. Daha y\u0131llar \u00f6nce onunla bir \u00e7ok devre yapt\u0131m. \u0130lk hat\u0131r\u0131ma gelen de\u011fi\u015fik m\u00fczik \u00fcreten bir kap\u0131 zili, sonra kondansat\u00f6r \u00f6l\u00e7me aleti olarak, devrelerim oldu.
\nY\u0131llar \u00f6nce alm\u0131\u015f oldu\u011fum bir Araba amplifikat\u00f6r\u00fcn\u00fcn Voltaj y\u00fckseltici devresinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Tabir caizse patl\u0131can gibi, hani derler ya patl\u0131can\u0131n 40 \u00e7e\u015fit yeme\u011fi olur diye. Bu da ( 555 ) \u00f6yle bir\u015fey. Kap\u0131 zilinden tutunda merdiven \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 otomati\u011fi dahil, bir \u00e7ok \u015fey yap\u0131labilir.
\nUcuz dur komponentleri do\u011fru se\u00e7ip do\u011fru yerle\u015ftirdiginiz zaman hi\u00e7 sorunsuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Mesela bir kare dalga \u00fcreticisi yapal\u0131m, bu ayni zamanda ses de \u00fcretebilir. \u00d6rnek devreyi videoda izah edece\u011fim.
\nDevrenin ses verebilmesi i\u00e7in sinyalin duyulmas\u0131 i\u00e7in bir hoparl\u00f6r veya ses verebilen bir komponent yeterli.
\nMesela bir kulakl\u0131k da yeterli. Bir LED diyot ile frekans\u0131 15 Hz den a\u015fa\u011f\u0131 olan palsleri g\u00f6rebiliriz. Fakat daha y\u00fcksek frekanslar\u0131 ancak kula\u011f\u0131m\u0131zla duyabiliriz.
\nEnteresan olan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn yeterli gelmedi\u011fi yerde kulak devam ediyor. Bu palsleri yakla\u015f\u0131k 12000 Hz’e kadar duyabiliyoruz.<\/p>\n

Simdi devrenin yap\u0131m\u0131na bakal\u0131m. \u0130ki tane 100 k Ohm diren\u00e7 bir tane 1uF (mikroFarat), 1 tane 100 nF (nano Farad) kondansator, bir tane 330 Ohm diren\u00e7 bir tane LED diyot ve besleme devresi gerekiyor.
\n\u015eimdi devremizi yapal\u0131m. Videoda bir adet arduinonun ses i\u00e7in verilmi\u015f bir komponentini kullandim. Bunu 555 in palslarini duymak i\u00e7in kulland\u0131m.
\nNot:<\/strong> Kulland\u0131\u011f\u0131m R 100 kOhm ve C 470 nanoFarat Frekansi 16\/17 Hz oldugu halde, komponentten 8000 Hz duydum. Bu komponentin kendinden gelen bir osillat\u00f6r iceriyor. Tabi 555 in t\u0131k t\u0131klar\u0131 da ayr\u0131ca duyuluyor.<\/p>\n

Karedalga sinyal \u00fcreteci ASTABLE MULTIVIBRATOR<\/strong> olarak da bilinir.
\nA\u015fa\u011f\u0131da 555 entegresinin \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015earj ve de\u015farj s\u00fcrelerini g\u00f6rebilirsiniz. videodaki de\u011ferler ile frekans yakla\u015f\u0131k 10Hz civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Parameter<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Formulae<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Unit<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Time High\u00a0(T1)<\/p>\n<\/td>\n

\n

0.693 \u00d7 (R1+R2) \u00d7 CX<\/p>\n<\/td>\n

\n

Seconds<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Time Low\u00a0(T2)<\/p>\n<\/td>\n

\n

0.693 \u00d7 R2 \u00d7 CX<\/p>\n<\/td>\n

\n

Seconds<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Time Period\u00a0(T)<\/p>\n<\/td>\n

\n

0.693 \u00d7 (R1+2R2) \u00d7 CX<\/p>\n<\/td>\n

\n

Seconds<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Frequency\u00a0(F)<\/p>\n<\/td>\n

\n

1.44 \/ (R1+2R2) \u00d7 CX<\/p>\n<\/td>\n

\n

Hertz (Hz)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Duty Cycle<\/p>\n<\/td>\n

\n

(T1\/T)\u00d7100<\/p>\n<\/td>\n

\n

Percentage (%)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Devre \u015femas\u0131 ve bu de\u011ferlerle Yakla\u015f\u0131k 10Hz hesaplan\u0131yor. Zaten resimden de g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere frekans 10Hz dir. osilaskop ekran\u0131nda ise periyod zaman\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz.
\nF=1\/T ( periyod \u00a0saniye ) =Hz \u00a0 \u00a0 F =1\/0.097=10.234Hz dir.
\nYukar\u0131daki tablodaki form\u00fcllerle hesaplarsak da sonu\u00e7==> (R= ohm olarak yaz\u0131lacak. Cx=Farad olarak yaz\u0131lacak.
\nF=1,44\/(R1+2R2)*Cx =1,44\/(100000ohm+200000ohm)*0,000000470=10,283Hz.
\nNot:<\/strong><\/span> Ger\u00e7ek devre videosunda protoboard da temass\u0131zl\u0131k oldu\u011fundan 16hz civar\u0131nda frekans elde edilmi\u015f. Ger\u00e7ekte 10Hz civar\u0131 olmas\u0131 gerekiyordu.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sinyal \u015feklinden g\u00f6rebilece\u011finiz gibi T1 s\u00fcresi T2 s\u00fcresinden daha b\u00fcy\u00fck. Bunu ayarlamak i\u00e7in Duty<\/strong> form\u00fcl\u00fcn\u00fc kullan\u0131p R1 ve R2 nin de\u011ferlerini hesaplayabilirsiniz.
\nBen bunlarla u\u011fra\u015fmak istemiyorum otomatik hesaplayan bir hesap makinesi laz\u0131m derseniz de, Bu linkten yard\u0131m alabilirsiniz.<\/strong>\u00a0<\/a><\/p>\n

555 entegresi ile bu devreyi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 3 nolu \u00e7\u0131k\u0131\u015fa bir bobin ve kondansat\u00f6r koyarak sin\u00fcs dalga da elde edebilirsiniz<\/strong>. Bu konu Proteus videosunda g\u00f6sterilecektir. Tabii ki iyi bir sin\u00fcs sinyali elde etmek i\u00e7in devrenin frekans\u0131, Duty nin %50 ye yak\u0131n olmas\u0131, ba\u011fl\u0131 bulunan bobin ve kondansat\u00f6r\u00fcn de\u011ferleri de \u00f6nemlidir. Proteus Videosunda bu fark\u0131 g\u00f6zlemleyebilirsiniz.<\/p>\n

Devremizde R1 ve R2 yerine 2 adet pot koyarak T1 ve T2 s\u00fcrelerini e\u015fitlerken frekans\u0131 da ayarlayabiliriz.
\nBu \u015fekilde yap\u0131lan devre ise a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Yukar\u0131daki devrede L2 bobini ve C5 kondansat\u00f6r\u00fc sin\u00fcs dalga olu\u015fturmak i\u00e7in konulmu\u015ftur. Sinus dalga en iyi 1khz civar\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. Tabii ki T1 ve T2 zaman\u0131 birbirine yak\u0131n olan palslerde. L2 bobinine ba\u011fl\u0131 olan anahtar ise sin\u00fcs dalgay\u0131 istedi\u011fimiz an devreye almak i\u00e7indir.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki video ger\u00e7ekle\u015ftirilen devrenin videosu ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 videodur.<\/strong><\/p>\n