{"id":2000,"date":"2021-01-15T12:00:28","date_gmt":"2021-01-15T09:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/?p=2000"},"modified":"2021-01-15T12:07:19","modified_gmt":"2021-01-15T09:07:19","slug":"radyo-alicilari-2-bolum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2021\/01\/15\/radyo-alicilari-2-bolum\/","title":{"rendered":"Radyo Al\u0131c\u0131lar\u0131 2. B\u00f6l\u00fcm"},"content":{"rendered":"

Radyo al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131n\u0131n 2. b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeyiz. Fakat\u00a0 1. b\u00f6l\u00fcm yaz\u0131s\u0131n\u0131 okumad\u0131ysan\u0131z okuman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Konular\u0131 anlayabilmek i\u00e7in temelden ba\u015flamak daha iyi olacakt\u0131r.
\n1. b\u00f6l\u00fcm yaz\u0131s\u0131<\/strong> bu linktedir<\/strong><\/a>.<\/p>\n

Verici taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen elektromanyetik dalgalar\u0131n kurmu\u015f oldu\u011fumuz antenimize \u00e7arpmas\u0131yla antende az veya \u00e7ok bir gerilim olu\u015fur. Bu, o anten boyundaki t\u00fcm istasyonlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Videoda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi bu anten dama, \u00e7at\u0131ya kurulmu\u015f bir anten sistemi olabildi\u011fi gibi \u015femada a\u00e7\u0131klanan ve 1. Yaz\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi, basit bir ferrit \u00e7ubuk \u00fczerinde hareket edebilen \u00fczerinde belli say\u0131da sarg\u0131s\u0131 olan bir bobin de olabilir.
\nBu sarg\u0131 say\u0131s\u0131 orta dalga i\u00e7in takriben 0.20 mm izole telden 60,70 tur dur. Bu bobin de\u011fi\u015febilen, teknik terimle variable( Ayarl\u0131 ) kondansat\u00f6r ismi verilen bir kondansat\u00f6rle paralel ba\u011flan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc orta dalgada daha bir\u00e7ok istasyon yay\u0131n\u0131 olabilir. C variable kondansat\u00f6r\u00fcn de\u011fi\u015fmesiyle di\u011fer istasyonlar da al\u0131n\u0131r. Bu sebep ile C de\u011fi\u015febilir olmak zorunda.
\nBobinin ind\u00fcktivitesini de\u011fi\u015ftirmekle de bu ama\u00e7 elde edilebilir ama bu k\u0131s\u0131tl\u0131 bir de\u011fi\u015febilirliktir. C\u00a0 teknik olarak daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
kondansat\u00f6r sabit bobin ayarl\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 budur.<\/figcaption><\/figure>\n

Antenden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu gerilim alternatif bir gerilimdir. Frekans\u0131 elektromanyetik dalgan\u0131nkiyle ayn\u0131d\u0131r. Antende bundan ba\u015fka di\u011fer istasyonlarda olabilir. Bu istasyonlar aras\u0131nda milletler aras\u0131 belli bir mesafe vard\u0131r, Birbirine kar\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in. Buna ra\u011fmen antendeki sinyallerin farkl\u0131 g\u00fc\u00e7lerde olmas\u0131ndan dolay\u0131, antenden al\u0131nan sinyalin arkas\u0131nda veya hemen yan\u0131nda olabilir ve dinlenmek istenen frekansa kar\u0131\u015fabilir.\u00a0 Kondansat\u00f6r ve bobin birbirlerine paralel ba\u011fland\u0131klar\u0131 zaman bir rezonans devresi olu\u015ftururlar. Bu rezonans devresi antendeki sinyalle ayn\u0131 olunca di\u011fer istasyonlardan \u00e7ok daha fazla kuvvetli al\u0131n\u0131r. Yani rezonansa girmeyen istasyonlar daha zay\u0131f olur.<\/p>\n

Bu rezonans, verici antenin g\u00f6nderdi\u011fi frekans ile ayn\u0131d\u0131r. Bu rezonansla g\u00fc\u00e7lenen gerilim bir alternatif ak\u0131m \u00fcretir. Bu enerji hen\u00fcz bir hoparl\u00f6r\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak g\u00fc\u00e7te de\u011fildir.<\/span> Bunun bir\u00e7ok a\u015famadan daha ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
S\u00fcperheterodin radyo blok \u015femas\u0131<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

Radyonu ilk y\u0131llar\u0131nda direkt tabir edilen bir sistemle, yani ilk \u00f6nce \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olan bu ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 dalgay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirip daha sonra demod\u00fcle ederek ses sinyali de bir amplifikat\u00f6rle g\u00fc\u00e7lendirip hoparl\u00f6re verilirdi.<\/p>\n

S\u00fcperheterodin bulunduktan sonra bu direkt sistem terk edildi. ( yukar\u0131daki resim) Yeni sistemde (S\u00fcperheterodyne) antenden al\u0131nan y\u00fcksek frekans\u0131 hemen yerel osilat\u00f6r devresi (osilat\u00f6r= titreyen veya titre\u015fim \u00fcreten manas\u0131nda) denen bir transistor bobin devresine aktar\u0131r. Bu sinyal transistorun emiterinde, osilat\u00f6r\u00fcn sinyaliyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bu kar\u0131\u015f\u0131m, transist\u00f6r\u00fcn emiter beyz aras\u0131 diyotta olu\u015fur. Osilat\u00f6r antenden gelen frekansa g\u00f6re 455 Khz daha fazlad\u0131r. \u00d6rnek anten sinyali 1000 kHz ise osilat\u00f6r sinyali 1455 Khz dir. Kar\u0131\u015ft\u0131ktan sonra bu sinyal bir band pass denen(band ge\u00e7iren filtre) devreye g\u00f6nderilir. aradaki 455Khz (IF) ara frekanst\u0131r.<\/p>\n

Ara frekans olu\u015fturma i\u015flemi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki resimler yol g\u00f6sterici olacakt\u0131r.<\/strong>
\n\u00d6ncelikle \u015fu soruyla ba\u015flayal\u0131m. Gelen frekans birden fazla ise, sonras\u0131nda nas\u0131l devaml\u0131 fark 455Khz oluyor. Bu sorunun cevab\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u015femada kullan\u0131lan rezonansa getirilmesine yard\u0131mc\u0131 olan de\u011fi\u015fken (varyable) kondansat\u00f6r\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na bakal\u0131m.
\n\u00d6rne\u011fin orta dalga i\u00e7in 529-1602Khz frekanslar aras\u0131 yay\u0131n var. Yani 529khz de versek yerel (LOCAL) osilat\u00f6r\u00fcn\u00fcn bunu alg\u0131lay\u0131p \u00fcst\u00fcne 455Khz daha koyup osilat\u00f6r frekans\u0131n\u0131 belirlemesi gerek. Bunu da de\u011fi\u015fken kondansat\u00f6r\u00fcn \u00e7ift gangl\u0131 olmas\u0131 sa\u011fl\u0131yor<\/span>. Ayn\u0131 kondansat\u00f6rde RF i\u00e7in ve IF (ara frekans) osilat\u00f6r\u00fc i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f u\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Bununla ayar yap\u0131l\u0131rken rezonansa gelmesi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, yerel osilat\u00f6r\u00fcnde o rezonans frekans\u0131n\u0131n 455 Khz \u00fczerinde bir frekans \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f demektir. Alttaki giri\u015f devresini g\u00f6steren resimde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi RF ve yerel osilat\u00f6r\u00fcn ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 kesik \u00e7izgilerle anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0 \u00a0\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>
Bu devrede RF 1490Khz geliyor. osilat\u00f6rde ise bu frekans\u0131n 455khz fazlas\u0131 \u00fcretilir. Sonras\u0131nda X ve yuvarlak ile g\u00f6sterilen mikser devresinden \u00e7\u0131karken 1945-1490 ve 1945+1490 de\u011ferleri elde edilir. bunlar ise 455Khz ve 3435 Khz dir. mikser \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda bunlar\u0131 g\u00f6rsek bile Ara frekans filtreleri 455Khz e ayarland\u0131\u011f\u0131ndan sadece Ara frekans \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda 455Khz lik sinyal al\u0131n\u0131r ve 3435Khz sinyal zay\u0131flat\u0131l\u0131r. art\u0131k 455 Khz sinyal demod\u00fclat\u00f6r devresine ula\u015facakt\u0131r.\u00a0<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
Bu resim radyonun giri\u015f k\u0131sm\u0131ndaki rezonans devresini ve osilat\u00f6r devresini bunlar\u0131n tek transist\u00f6rl\u00fc devre ile birle\u015ftirilmesini g\u00f6stermektedir. <\/span><\/figcaption><\/figure>\n

\u00a0<\/strong>A\u015fa\u011f\u0131daki devre, videoda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere genelde 3 tane muayyen frekans bobini denen bobinlerden olu\u015fur.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Bu resimde ara frekans devresi ve diyotla ba\u015flayan demod\u00fclat\u00f6r devresi g\u00f6r\u00fcnmektedir. <\/span><\/figcaption><\/figure>\n

Bu bobinlerde her biri kendi i\u00e7inde rezonans olu\u015fturacak \u015fekilde yap\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca ferrit n\u00fcve i\u00e7erir, bu n\u00fcve k\u0131rm\u0131z\u0131, beyaz, ye\u015fil, siyah ve sari gibi renklerle boyan\u0131r buda bu bobinin nerde nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bu bobinlerin rezonans\u0131 455 Khz olur. Ayr\u0131ca ayarlanabilir olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc band pass olu\u015fmasi i\u00e7in \u00f6yle olmas\u0131 gerekli.<\/p>\n

Band Pass filtre: 2 ayr\u0131 frekans\u0131n aras\u0131nda kalan frekanslar\u0131 ge\u00e7irip bu frekanslar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki frekanslara zorluk g\u00f6steren filtre devreleridir<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Peki, bu band pass nas\u0131l oluyor? Bu band pass\u2019\u0131 kurmak i\u00e7in bu 3 bobin birbirleriyle kuplaj edilir. \u00dczerlerindeki ayarlanabilen ferrit n\u00fcveler d\u00f6nd\u00fcr\u00fclerek her bir bobin belli rezonansa getirilir ve buna gev\u015fek kuplaj s\u0131k\u0131 kuplaj gibi isimler verilir (bu bobinler bir birlerini etkilerler.)<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fik rezonanslarda olu\u015fu ve birbirlerine kuplaj olu\u015fu (almanca durchlasskurve denen iletim e\u011frisini olu\u015fturur) bu birle\u015fik devre gelen sinyallerin hepsini engeller tek bir frekans\u0131 ge\u00e7irir, bu frekans 455 Khz dir.<\/p>\n

Bu 455 Khz sinyal de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 dalgan\u0131n ihtiva etti\u011fi bilgileri ihtiva eder.<\/strong><\/span> B\u00fct\u00fcn bunlar, yani ara frekans \u00fcretiminin amac\u0131, y\u00fcksek frekansl\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 dalgalar\u0131n istenilen g\u00fcce eri\u015fmesi i\u00e7indir. Ayr\u0131ca se\u00e7icili\u011fi art\u0131rmas\u0131, istasyonlar\u0131n bir birine kar\u0131\u015fmamas\u0131 ve nihayet almanca (spiegelung) denen T\u00fcrk\u00e7e yans\u0131ma (Harmonik)<\/strong> diyebilece\u011fimiz bir yay\u0131n\u0131n birka\u00e7 yerde \u00e7\u0131kma olay\u0131n\u0131 da \u00f6nlemesidir. Bu sebeple masrafl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen uzun zaman kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Tarihini tam hat\u0131rlam\u0131yorum ama, 90 l\u0131 y\u0131llarda quartz, seramik ve benzeri materyallerin belli frekanslara ayarlanabilecek \u015fekilde kesilmesi. Videoda da g\u00f6sterdi\u011fim 455 Khz bir par\u00e7a
\n( rezonat\u00f6r), t\u00fcm bobin ve yan\u0131ndaki transistor ve kondansat\u00f6r ve de diren\u00e7ler serisini bitirdi. Elde edilen maddi kazan\u00e7 \u00e7ok fazlad\u0131r.<\/p>\n

Bu iletim devresinden elde edilen 455 Khz bobinin son \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda bir diyot taraf\u0131ndan Gelen sinyal ikiye b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Yan bantlardan biri se\u00e7ilir di\u011feri kaybolur.\u00a0 Bu i\u015fleme demod\u00fcle etmek denir. Bu devreye de demod\u00fclat\u00f6r devresi denir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nBu demod\u00fcle edilmi\u015f sinyal, kondansat\u00f6r ve diren\u00e7 devresiyle 455 Khz de topra\u011fa verilir, kalan sinyal bizim dinlemek istedi\u011fimiz m\u00fcziktir veya konu\u015fma. Ayni zamanda burada ki devreden bir gain tabir edilen (gain = kazanc) sinyali elden edilir. Bu sinyal genelde ilk bobinin transist\u00f6r\u00fcn beyz ucuna verilerek. Antenden gelen ses sinyalinin azal\u0131p \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 ayarlar. Fading olay\u0131nda oldugu gibi. Fading olay\u0131 sinyalin atmosferden gelirken farkl\u0131 zamanlarda antende bulu\u015fmas\u0131 ile (veya iyonosfer tabakas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi sebebiyle ) birbirlerini azaltma veya s\u00f6nd\u00fcrmeye ba\u015flamas\u0131. Bu olay\u0131 biz dinledi\u011fimiz istasyonun yava\u015f yava\u015f azal\u0131p kaybolmas\u0131yla \u015fahit oluruz. Kazan\u0131lan bu DC geriliminin transit\u00f6r\u00fcn kazancini azalt\u0131p \u00e7o\u011faltmas\u0131 ile belli alanda bir devaml\u0131l\u0131k elde edilir. Dedekte edilen bu al\u00e7ak frekans\u0131n yani ses sinyalini,\u00a0 bundan sonra ses sinyali olarak kuvvetlendirmek laz\u0131m. Bunun i\u00e7inde 4 veya 5 transistorlu bir kuvvetlendirici yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nEk bilgi: <\/strong><\/span><\/p>\n

Ara frekans avantajlar\u0131:
\n<\/strong>Gerek vericide ve gerekse al\u0131c\u0131da mod\u00fcleli ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sinyalin \u00e7e\u015fitli\u00a0y\u00fckselte\u00e7lerden, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 devrelerden ve\u00a0filtrelerden\u00a0ge\u00e7mesi gerekir. Ancak radyo frekans\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131 halinde, bu gibi i\u015flemleri yapmak \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu sebepten s\u00f6z konusu i\u015flemler nispeten d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 ara frekans sinyalinde yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

    \n
  1. Elektronik devreler her frekansta ayn\u0131 verim ile \u00e7al\u0131\u015famazlar. Bu sebepten devreler ara frekansta en iyi \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde \u00fcretilirler ve bu sayede, radyo frekans ne olursa olsun, sistemin performans\u0131n\u0131n her zaman \u00fcst seviyede olmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/li>\n
  2. Farkl\u0131 istasyonlara ait radyo frekans sinyalleri al\u0131c\u0131n\u0131n anteninden girerler. Al\u0131c\u0131n\u0131n se\u00e7ici olmas\u0131, yani bu sinyallerden sadece birini se\u00e7mesi gerekir. Se\u00e7me i\u015flemi i\u00e7in ara frekansta, radyo frekansa g\u00f6re \u00e7ok daha etkili olarak yap\u0131labilir.<\/li>\n<\/ol>\n

    Ara frekans sinyali \u0130ngilizce teknik literat\u00fcrde\u00a0IF<\/strong><\/span>\u00a0k\u0131saltmas\u0131yla, Almanca teknik literat\u00fcrde ise\u00a0ZF<\/strong><\/span>\u00a0k\u0131saltmas\u0131yla g\u00f6sterilir. Dilimizde\u00a0AF<\/strong><\/span>\u00a0\u015feklinde k\u0131saltmalara rastlanmaktad\u0131r. Ancak\u00a0AF<\/strong><\/span>\u00a0k\u0131saltmas\u0131n\u0131n pek \u00e7ok devre \u015famas\u0131nda ayn\u0131 zamanda\u00a0ses sinyalinin<\/a>\u00a0k\u0131saltmas\u0131 olarak da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r<\/span><\/p>\n

    Mod\u00fclasyon ve demod\u00fclasyon nedir:<\/strong>
    \n    \"\"<\/a>
    \nYukar\u0131daki gibi d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 bir veri sinyalinin uzaklara bozulmadan iletilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 frekansa ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bu ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 frekans ile veri sinyali birle\u015ftirme i\u015flemine mod\u00fclasyon denir. Bu i\u015flem sonucunda alt yan band ve \u00fcst yan band olu\u015fmaktad\u0131r. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sinyalin her iki yan band\u0131nda da ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 veri sinyalinin oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz. \u00c7ift yan band ve tek yan band olarak mod\u00fclasyon yap\u0131labilir. Bu i\u015flemin tersine ise demod\u00fcle i\u015flemi denir. Demod\u00fcle etmek ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 frekans\u0131 zay\u0131flat\u0131p veri sinyalini elde etme i\u015flemidir.<\/p>\n

    Mod\u00fclasyon i\u015flemi faydalar\u0131 :<\/strong>
    \n1. G\u00fcr\u00fclt\u00fc ve bozulman\u0131n olumsuz etkilerini azalt\u0131r.
    \n2. Ayn\u0131 iletim hatt\u0131nda birden \u00e7ok bilgi yollama olana\u011f\u0131 sa\u011flar
    \n3. \u00c7evresel etkilerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 etkiyi ortadan kald\u0131r\u0131r. (Anten tasar\u0131m\u0131)<\/p>\n

    Standart radyolarda orta uzun ve k\u0131sa dalgada AM( amplitude modulation) genlik mod\u00fclasyonu kullan\u0131l\u0131r. Mod\u00fclasyon \u00e7ift yan bant ve tek yan bant olarak yap\u0131labilir demi\u015ftik. Genelde \u00e7ift yan bant kullan\u0131l\u0131r ve Demod\u00fclasyon yap\u0131l\u0131rken bunlardan 1 tanesi kullan\u0131l\u0131r. Bundan dolay\u0131 gereksiz yere bant geni\u015fli\u011fi kaplamaktad\u0131r. Tek yan bant mod\u00fclasyonlarda bundan dolay\u0131 denenmi\u015ftir.<\/p>\n

    Burada baz\u0131 sak\u0131ncalar ya da k\u0131s\u0131tlamalar g\u00fcndeme gelmektedir. Orta dalga da yay\u0131n yapan istasyonlar\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in 9-10 Khz lik bir bant geni\u015fli\u011fi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    ITU b\u00f6lgesi 1’deki (Avrupa, Afrika ve kuzey ve orta Asya) Uzun dalga band\u0131 yay\u0131n\u0131nda, kanal aral\u0131\u011f\u0131 9 kHz, orta dalga yay\u0131n band\u0131 i\u00e7in ITU b\u00f6lgeleri 1 ve 3’teki kanal aral\u0131\u011f\u0131 9 kHz aral\u0131k ve ITU b\u00f6lge 2 (Amerika) 10 kHz’dir.
    \nITU: International Telecommunication Union: Uluslararas\u0131 telekominikasyon birli\u011fi.<\/strong><\/span><\/p>\n

    Bu sebeple kullan\u0131lacak ses frekans\u0131nda da k\u0131s\u0131tlama olacakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo kullan\u0131labilecek ses aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

    \"\"<\/a>
    tablonun en sa\u011f\u0131ndaki s\u00fctun kullan\u0131labilecek maksimum ses frekans\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca \u00e7ift yan bant kullan\u0131lan k\u0131sa dalga yay\u0131nlarda 10Khz\u00a0 kanal bo\u015flu\u011fu kullan\u0131lmaktad\u0131r. Fakat son y\u0131llarda 5Khz lik yay\u0131n yapan kanallarda bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n

    Kaynak:<\/span>\u00a0https:\/\/www.electronics-notes.com\/articles\/radio\/modulation\/amplitude-modulation-am-bandwidth-spectrum-sidebands.php<\/a><\/p>\n

    Bu tabloda k\u0131sa dalga da ses frekans\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Genlik mod\u00fclasyonunda (DSB Dual side band) yani \u00e7ift yan bant kullan\u0131l\u0131yorsa ki normal yay\u0131nlar bu \u015fekildedir. O zaman 9 Khz lik bir band geni\u015fli\u011fi olaca\u011f\u0131 i\u00e7in yine orta dalga ile ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir ses frekans\u0131 kullan\u0131labilecektir.
    \nFakat K\u0131sa dalgada daha \u00e7ok yay\u0131n olabilmesi i\u00e7in ve bunlar\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in SSB Tekyan band sinyal de kullan\u0131l\u0131yor. Tabii ki normal radyolar\u0131m\u0131zla bunu almam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmamakla birlikte d\u00fcnya radyosu denilen SSB al\u0131c\u0131 sistemi de bar\u0131nd\u0131ran radyo al\u0131c\u0131lar\u0131 da piyasaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Burada band geni\u015fli\u011fi 5Khz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan kullan\u0131lan ses frekans\u0131 da yakla\u015f\u0131k 300Hz-3Khz aras\u0131d\u0131r. Frekans bant geni\u015fli\u011fi 5Khz oldu\u011fundan bu kadar d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Tabii ki faydas\u0131 da vard\u0131r. kanal\u0131n bant geni\u015fli\u011fi 10Khz yerine 5Khz olaca\u011f\u0131 i\u00e7in daha fazla istasyon bu frekanslara yerle\u015ftirilebilecektir.<\/p>\n

    \u00c7o\u011fu k\u0131sa dalga yay\u0131n hizmeti (AM) genlik mod\u00fclasyon (DSB) \u00c7ift yan band aktar\u0131mlar\u0131n\u0131 kullan\u0131r, ancak baz\u0131lar\u0131\u00a0Tek yan bant mod\u00fclasyonu (SSB)<\/span>\u00a0gibi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f\u00a0bir (AM) genlik mod\u00fclasyonu veya “ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 yeniden yerle\u015ftirilmi\u015f SSB”<\/span> gibi bir AM uyumlu SSB s\u00fcr\u00fcm\u00fc kullan\u0131r. SSB radyo al\u0131c\u0131lar\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.\u00a0<\/span><\/p>\n

    AM genlik mod\u00fclasyonunda g\u00fczel bir MP3 m\u00fczik gibi dinlenebilir mi?<\/strong><\/p>\n

    \u00d6ncelikle ses frekans\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131yal\u0131m.<\/strong><\/span><\/p>\n

    \u0130nsan kula\u011f\u0131n\u0131n duyaca\u011f\u0131 ses frekans de\u011ferleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.<\/p>\n

    a) \u0130nsan kula\u011f\u0131, 16 Hz-20 Khz aras\u0131ndaki saf sesleri duyar.
    \nb) Erkek konu\u015fmalar\u0131 ses frekans de\u011feri : 100-8500 Hz,
    \nc) Kad\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ses frekans de\u011feri : 150-10000 Hz.<\/p>\n

    Biz radyo genlik mod\u00fclasyonu ile bunun ancak 4.5Khz \u2013 5Khz kadar\u0131n\u0131 yay\u0131nlayabiliriz. Bunun sebebi, yan yana olan yay\u0131n frekanslar\u0131 kar\u0131\u015fmas\u0131n diye 9-10Khz lik verilen band geni\u015fli\u011finden dolay\u0131d\u0131r. Radyo yay\u0131nlar\u0131 (DSB) \u00c7ift yan band ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve her iki yan bantta birbirinin ayn\u0131 oldu\u011fundan 4.5Khz*2=9Khz band geni\u015fli\u011fine denk gelir.
    \nBundan dolay\u0131 4.5Khz lik ses frekans\u0131 g\u00f6nderilebilir.
    \nBu ses sinyali ise yukar\u0131daki duyma e\u015fiklerimizin \u00e7ok alt\u0131ndad\u0131r.    \"\"<\/a>Resimde Lower sideband( d\u00fc\u015f\u00fck yan band ) ve upper sideband(y\u00fcksek yan band ) g\u00f6r\u00fclmektedir. Audio bandwidth( ses band geni\u015fli\u011fi ) \u00a0ise bu band geni\u015fli\u011finin yar\u0131s\u0131 kadard\u0131r.<\/p>\n

    Fakat bir g\u00fczellik vard\u0131r.<\/span>
    \nBu da insan kula\u011f\u0131n\u0131n frekans bant geni\u015fli\u011fidir. \u00a0300Hz \u2013 3400 Hz.<\/span> Aras\u0131ndaki frekanslar, insan kula\u011f\u0131n\u0131n hassas i\u015fitme s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu i\u00e7in, kar\u015f\u0131da konu\u015fan ki\u015finin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmesek bile, her \u015fahs\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ses frekans de\u011feri olmas\u0131 nedeniyle, duydu\u011fumuz sesin kime ait oldu\u011funu alg\u0131layabiliriz.<\/p>\n

    K\u0131sa dalga genellikle konu\u015fma sesleri i\u00e7in kullan\u0131lsa da m\u00fczik yay\u0131n\u0131 yap\u0131labilmektedir. K\u0131sa dalga radyoda m\u00fczik yay\u0131nlansa bile kaliteli olmayacakt\u0131r.<\/span> FM kalitesini beklememek laz\u0131m.<\/p>\n

    Gelelim sorumuza, biraz daha kaliteli m\u00fczik dinleyebilir miyiz?<\/strong> <\/span>Tabii ki dinlenilebilir.
    \nYay\u0131n yapan istasyonlar ses s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma algoritmas\u0131 kullanarak d\u00fc\u015f\u00fck h\u0131zlarda kodlanm\u0131\u015f ses dosyalar\u0131n\u0131 uzak mesafelere g\u00f6nderebiliyorlar. DRM denilen bu teknikle d\u00fc\u015f\u00fck bit rate oran\u0131yla AAC kodlamas\u0131yla s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p g\u00f6nderebiliyor. Ayr\u0131ca bu tip yay\u0131nlar\u0131 almak i\u00e7in DRM uyumlu al\u0131c\u0131lar gerekmektedir.
    \nDRM sistemi, 30 MHz alt\u0131ndaki karasal yay\u0131n bantlar\u0131nda kullan\u0131m i\u00e7in esnek bir dijital ses yay\u0131nlama (DSB) sistemidir.<\/strong><\/p>\n

    Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ise \u00e7e\u015fitli kodlamalarla da k\u0131sa dalga yay\u0131nlar\u0131 yap\u0131labiliyor.<\/span><\/p>\n

    Merakl\u0131s\u0131na :<\/span><\/strong>
    \nK\u0131sa dalga radyolar\u0131 internetten dinleyebilmeniz i\u00e7in baz\u0131 siteler var. Bunlar\u0131 kullanabilirsiniz.
    \nA\u015fa\u011f\u0131daki site bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ben en \u00fcstteki se\u00e7ene\u011fi kullanarak bu sayfaya gelip resimdeki gibi bir ayar kullanarak arap\u00e7a radyo ve m\u00fczi\u011fini dinleyebildim.<\/p>\n

    Merakl\u0131lar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p daha farkl\u0131 yay\u0131nlar\u0131 dinleyebilirler.
    \nAna site adresi buras\u0131 :     http:\/\/www.websdr.org\/<\/a>
    \nDinledi\u011fim site adresi :     http:\/\/websdr.ewi.utwente.nl:8901\/<\/a><\/p>\n

    Ayarlar\u0131m ise bu resimde g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/span><\/p>\n

    \"\"<\/a><\/p>\n

     <\/p>\n

    T\u00fcm dosyalara bu siteden ula\u015fabilirsiniz.<\/a> :\u00a0<\/strong><\/p>\n

     <\/p>\n

    2. b\u00f6l\u00fcm video :
    \n