{"id":2262,"date":"2022-02-23T12:21:21","date_gmt":"2022-02-23T09:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/?p=2262"},"modified":"2022-02-23T12:21:21","modified_gmt":"2022-02-23T09:21:21","slug":"dokunmatik-sensorler-hakkinda-bilmedikleriniz-burada-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2022\/02\/23\/dokunmatik-sensorler-hakkinda-bilmedikleriniz-burada-olabilir\/","title":{"rendered":"Dokunmatik Sens\u00f6rler Hakk\u0131nda Bilmedikleriniz, Burada Olabilir"},"content":{"rendered":"

Bu yaz\u0131da sadece piyasadaki dokunmatik anahtar mod\u00fclleri anlatmayaca\u011f\u0131m.
\nDokunmatik anahtarlaman\u0131n temeline do\u011fru bir yolculuk yapaca\u011f\u0131z.<\/span>
\nUmar\u0131m temel bilgileri al\u0131p kendi tasar\u0131mlar\u0131n\u0131zda kullanabilirsiniz. Fiyat olarak TTP223 mod\u00fcl ucuz ve kullan\u0131\u015fl\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnse de kendi devrelerinizde farkl\u0131 ama\u00e7la kullanabilece\u011finiz benzerlerini de kendiniz tasarlayabilirsiniz. \u0130llaki kapasitif olmak zorunda de\u011fil. Bazen daha basit devreler de i\u015finize yarayabilir.\u00a0 Tabii ki yaz\u0131da avantaj ve dezavantajlar\u0131n\u0131 da bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Dokunmatik sistemler \u00e7ok eskiden beri kullan\u0131lan bir y\u00f6ntem olsa da, teknolojik geli\u015fmelerle zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermi\u015ftir. Son teknoloji de art\u0131k dokunmatik sistemler telefonlar ve bilgisayarlar ile herkesin hayat\u0131na girdi.
\nFakat buna yak\u0131ndan bak\u0131p neler oldu\u011funu anlamam\u0131z da gerekiyor. Sadece bir dokunmatik sens\u00f6r\u00fc al\u0131p kullanmak de\u011fil onun nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair baz\u0131 temel bilgileri ve teknolojik olarak nerelerden gelindi\u011fini de bilmek faydal\u0131 olacak kan\u0131s\u0131nday\u0131m.
\nBu yaz\u0131mda sadece 2 tip kapasitif dokunmatik sens\u00f6r\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlatsam di\u011fer web sitelerinde olan bilgiden ba\u015fka bir \u015fey anlatm\u0131\u015f olmam.
\nBenim istedi\u011fim ise, bu sistemleri anlamak ve nerede hangisini kullanmam\u0131z gerekti\u011fine karar vermenin daha iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektir.<\/p>\n

Diyeceksiniz, en son sistem olsun haval\u0131 olsun. O da sizin tercihiniz. Fakat \u00f6ncelikle \u015funu anlamam\u0131z laz\u0131m. Neden dokunmatik sistemler?
\nMekanik anahtarlama zaman i\u00e7erisinde kontak problemi yaratt\u0131\u011f\u0131ndan devaml\u0131 bak\u0131m ister. Bu tip anahtarlama sistemleri k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc oldu\u011fundan yerine dokunmatik sistemin gelmesi avantajl\u0131 olacakt\u0131r. Bak\u0131m istemez uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. ( Tabii ki baz\u0131 dezavantajlar\u0131 yok de\u011fil)<\/p>\n

Dokunmatik anahtarlar, ev elektroni\u011fi i\u00e7in \u00e7ekici bir projedir, ancak ticari \u00fcr\u00fcnlerde \u00e7ok yayg\u0131n de\u011fildir. Bunun nedeni, bir dokunmatik anahtar\u0131 uygulaman\u0131n, bir\u00e7ok farkl\u0131 yolu olmas\u0131na ra\u011fmen (s\u0131z\u0131nt\u0131, nem, kapasitans, elektromanyetik yans\u0131ma) hepsinin ki\u015finin v\u00fccuduna, ya\u015f\u0131na ve ortam\u0131na g\u00f6re \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fen v\u00fccut parametrelerine dayanmas\u0131d\u0131r.<\/span> Tek bir ki\u015fi ile g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fma sa\u011flayan devre, \u00f6rne\u011fin kurak b\u00f6lgelerde ya\u015fayan ya\u015fl\u0131 insanlarda kullan\u0131mda sorunlara neden olabilir. Yine de dokunmatik anahtarlar m\u00fckemmel sonu\u00e7lar verebilir.<\/p>\n

Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken ba\u015fka bir nokta daha var. Bir dokunmatik anahtar i\u00e7in y\u00fcksek empedansl\u0131 bir giri\u015f IC kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. \u0130yi bir se\u00e7im CMOS’tur. Ancak CMOS entegrelerinin bir\u00e7o\u011fu statik elektri\u011fe kar\u015f\u0131 hassast\u0131r ve statikten zarar g\u00f6rebilecek bir dokunmatik anahtar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi, g\u00fcvence alt\u0131na almaz. CMOS entegrelerin baz\u0131lar\u0131nda statik koruma devreleri vard\u0131r. Yine de y\u00fcksek empedans giri\u015fli oldu\u011fundan d\u0131\u015f ortamdan etkilenebiliyorlar. Bundan dolay\u0131\u00a0 PULLDOWN veya PULL UP direnci ba\u011flanmas\u0131 yerinde olacakt\u0131r.\u00a0 ( Ayr\u0131ca TTL serisi entegreleri de burada kullanabiliriz. Fakat TTL serisi transist\u00f6r giri\u015fleri gibidir. Giri\u015f empedanslar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. A\u015fa\u011f\u0131da anlataca\u011f\u0131m\u0131z devreler transist\u00f6rl\u00fc dokunmatik devreleri olsa da Empedans\u0131 y\u00fckseltmek i\u00e7in darlington ba\u011flant\u0131 kullan\u0131rsak insan v\u00fccudundaki elektrik ile devreyi kontrol edebiliriz. (TTL serisi entegre kullan\u0131lacak ise giri\u015f empedans\u0131 y\u00fcksek olanlar\u0131 se\u00e7meliyiz.)
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc giri\u015f empedanslar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan daha y\u00fcksek ak\u0131ma ihtiya\u00e7 duyarlar. Bir ki\u015finin statik y\u00fck olu\u015fturma yetene\u011fi, ayn\u0131 zamanda ki\u015finin v\u00fccuduna, ya\u015f\u0131na ve ortam\u0131na da ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan statik y\u00fck de\u011fi\u015fkendir. Ancak giydikleri k\u0131yafetlere, ayakkab\u0131lar\u0131na ve yer d\u00f6\u015femesine de ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n( Mesela k\u0131\u015f\u0131n y\u00fcn kaza\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rken \u00e7\u0131kan \u00e7\u0131t\u0131rt\u0131, statik elektri\u011fin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sestir. Bu tip anahtarlar y\u00fcksek empedans giri\u015fli olsa da bir yere kadar devre korunur. Fazla statik y\u00fckl\u00fc olursan\u0131z anahtara dokundu\u011funuzda bo\u015falan elektrik y\u00fck\u00fc giri\u015f devresini bozar.)<\/p>\n

70’lerde \u00e7ok say\u0131da TV ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnler dokunmatik anahtarlama kullan\u0131yordu ve birka\u00e7 IC mevcuttu.\u00a0Bunlar, k\u0131smen yukar\u0131daki nedenlerden ve k\u0131smen de minyat\u00fcrle\u015ftirmenin dokunmatik anahtarlar\u0131 uygulamak i\u00e7in mevcut panel alanlar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131ndan dolay\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok yayg\u0131n de\u011fildir.\u00a0Bir basmal\u0131 d\u00fc\u011fmenin aksine, bir dokunmatik anahtar\u0131n g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a geni\u015f bir alana ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Yaz\u0131da<\/strong> EMPEDANS<\/span> kelimesini kulland\u0131m. \u0130nsan v\u00fccudunda da DC gerilim yoktur AC gerilim bulunmaktad\u0131r. Bu konuya yabanc\u0131 olan arkada\u015flar \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bu sayfaya bakabilirler.<\/a>
\nAyr\u0131ca transist\u00f6rlerin ba\u011flant\u0131lar\u0131na g\u00f6re EMPEDANS<\/span> etkisini de bu sayfadan \u00f6\u011frenebilirsiniz.<\/a><\/strong><\/p>\n

Peki dokunmatik anahtarlama devre \u00e7e\u015fitleri neler olabilir<\/span>.
\n1) IR dokunmatik devreler (IR touch circuit)
\n2) Rezistif devreler (resistive touch circuit)
\n3) insan v\u00fccudu gerilimiyle \u00e7al\u0131\u015fan devreler. (Human body touch circuit)
\n4) Kapasitif devreler (Capasitive touch circuits)<\/p>\n

Burada anlat\u0131lacak olan bilgiler dokunmatik ekranlar\u0131 kapsamayacakt\u0131r.<\/span> Sadece anahtarlama devreleri anlat\u0131lacakt\u0131r. Dokunmatik ekranlarda, ba\u015fka sistemler de kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

IR dokunmatik devreleri<\/span><\/strong>: Bu devreler, genelde cisim yans\u0131mal\u0131 devreler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de. Mesela bir valf a\u00e7\u0131p kapatmak i\u00e7in elimizi kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni nesil musluk sistemleri gibi. IR \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131c\u0131ya direkt olarak g\u00f6nderdi\u011fimiz kumandalar da kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu iki devre de hali haz\u0131r da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a geni\u015f yer verdi\u011fimiz devrelerdir.
\nIR \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bir dezavantaj\u0131 var. Bu da g\u00fcne\u015f ortam\u0131nda ya da IR \u0131\u015f\u0131klar\u0131n bulundu\u011fu yerde yanl\u0131\u015f sinyal alg\u0131lama durumu olmas\u0131. G\u00fcvenilir olmas\u0131 i\u00e7in bu tip devrelerde KODLAMA kullan\u0131lmas\u0131 yerinde olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Detayl\u0131 bilgi i\u00e7in bu yaz\u0131lar\u0131ma bakabilirsiniz<\/strong>.<\/span>
\nhttps:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/04\/09\/ir_sensor_kullan\/<\/a><\/strong><\/p>\n

https:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/02\/05\/ir-sensoru-ile-mikroislemci-kullanmadan-220v-lamba-kontrolu\/<\/a><\/strong><\/p>\n

Rezistif (Resistive) <\/strong><\/span>devreler :<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bu devreler insan v\u00fccudunun derisinin iletken olmas\u0131n\u0131 kullan\u0131rlar. 2 dokunma pad\u2019i vard\u0131r. Bunlar\u0131n parmak ile k\u0131sa devre edilmesiyle parmak derisinden ge\u00e7en bir ak\u0131m\u0131n uyart\u0131m\u0131 ile devre \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bazen deri kuru olur alg\u0131lama zor olur bazen deri nemli olur alg\u0131lama daha iyi olur. Bununla birlikte \u00e7o\u011funlukla ayarlar\u0131 iyi yap\u0131ld\u0131ysa sorunsuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu tip devrelerin kullan\u0131m\u0131 70 lerden sonra eski TV lerde g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\nBu tip devrelerin \u00f6rnekleri internette bolca olsa da burada g\u00f6sterece\u011fim devreler transist\u00f6rl\u00fc devreler olacak.
\nNot:<\/strong> <\/span>Bu tip devreleri internetten al\u0131p denemek isterseniz, \u00f6rnekteki gerilimin ayn\u0131s\u0131n\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcnse ayn\u0131 komponentleri kullan\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc devrenin gerilimi de\u011fi\u015fti\u011finde komponent de\u011ferlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmek zorunda kalabilirsiniz.<\/p>\n

Transist\u00f6rl\u00fc devrelerde a\u015fa\u011f\u0131daki devre \u00e7izimlerinde g\u00f6rece\u011finiz gibi Beyz ucu tetik ucu olarak kullan\u0131l\u0131yor. Burada transistor\u00fc tek olarak kullan\u0131rsan\u0131z transistor \u00fcn tetiklenmesi i\u00e7in dokunma pcbsinin bir ucunu \u00a0<\/strong>+VCC ye ba\u011flay\u0131n di\u011fer ucuna ise GND ba\u011flay\u0131n. A\u015fa\u011f\u0131daki PCB \u00e7izimi rezistif dokunmatik i\u00e7in \u00f6rnek olu\u015fturabilir. Genelde 1cm2 pcb yeterli olacakt\u0131r. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck dokunma y\u00fczeyi oldu\u011funda transistor \u00fcn tetiklenmesi problem yaratabilir.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130NSAN v\u00fccudunda sadece iletkenlik yoktur. \u0130nsan\u0131n v\u00fccudunda bir gerilim de mevcuttur.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
\n\u0130nsan v\u00fccudundaki elektri\u011fi kullanan devrelerde ise tek dokunma noktas\u0131 bulunur. Bu dokunma ile insan v\u00fccudundaki elektrik, devrenin giri\u015fine uygulan\u0131r. Daha \u00e7ok giri\u015fi y\u00fcksek empedans olan komponentlerde bu tip bir dokunma uygulan\u0131r. \u00d6rnek verdi\u011fim devrelerde 555 entegresi ile yap\u0131lan devre ise buna \u00f6rnektir. Giri\u015f empedans\u0131 y\u00fcksek oldu\u011fundan k\u00fc\u00e7\u00fck bir gerilim de\u011fi\u015fiklik yaratmaktad\u0131r. Baz\u0131 darlington transist\u00f6rler de tek dokunmal\u0131 yani insan v\u00fccudundaki gerilimle tetiklenebilen \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilmektedir.<\/p>\n

KAPAS\u0130T\u0130F devreler ise bunlar\u0131n i\u00e7erisinde en g\u00fcvenilir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en \u00e7ok kullananlar olmu\u015ftur.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>
\nBunun sebebi ise plakaya elimizi de\u011fdirmek zorunda olmamam\u0131z.(Statik elektrik bo\u015falmas\u0131 olmaz.)<\/span> Dekoratif olarak saklanabilmesidir.
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 elektrik anahtarlar\u0131 bu tip devreler ile kontrol edilmektedir. Bu devreler di\u011fer devrelerden farkl\u0131 olarak insan v\u00fccudunun elektrik depolamas\u0131 yapan kondansat\u00f6r gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. V\u00fccudumuzun kapasitesi vard\u0131r. Bu kapasite de\u011feri devrenin ger\u00e7ek kapasitesine eklendi\u011finde kullan\u0131lan frekansta de\u011fi\u015fiklikler olmaktad\u0131r. Kapasitif devreler bir frekansta sinyal \u00fcretirler. Bu frekans\u0131n RC sabiti dedi\u011fimiz, zaman sabitlerindeki C de\u011ferinin de\u011ferini de\u011fi\u015ftirdi\u011fimizde frekans da de\u011fi\u015fecektir. Sinyalin formuda bozulacakt\u0131r. (\u015earj, de\u015farj formu). Bu form bozuklu\u011fu ya da frekans de\u011fi\u015fikli\u011fi bir dokunma oldu\u011funu devreye bildirecektir.<\/p>\n

Dokunma devrelerinin alg\u0131lamas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lacak dokunma y\u00fczeyi \u00f6nemlidir<\/span>. Kapasitif dokunma i\u00e7in baz\u0131 bilgiler resimlerde mevcuttur.<\/p>\n

1.resimde<\/span> de\u011fi\u015fimin k\u00fc\u00e7\u00fck pcb ye ve b\u00fcy\u00fck pcb ye g\u00f6re fark\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. 2. Resimde<\/span> ise \u00e7ift anten oldu\u011funda bu birle\u015fimde, parmak ve v\u00fccut kapasitesinin nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu ve etkisini g\u00f6r\u00fcyorsunuz.
\nKapasitif devrelerde, bu tip ayarlamalar\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekebilmektedir. Sadece 1 pcb 1 nokta varsa sorun olmayabilir fakat birden fazla kontak kullan\u0131l\u0131yorsa bunun da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir yanl\u0131\u015f sinyallerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir ya da daha istikrarl\u0131 bir dokunma de\u011fi\u015fimi olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Gif animasyon biraz yava\u015ft\u0131r. Devam\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bekleyin<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n

\"\"<\/a>
\nDevrelerimize bakal\u0131m.\u00a0 ( bu devrelerin ger\u00e7ek \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, ilk videoda 6 video birle\u015ftirilmi\u015f olarak anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/span><\/strong><\/span><\/h2>\n

Ayr\u0131ca devrelerde statik elektrik i\u00e7in bir \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131.\u00a0<\/span><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Devrelerin geni\u015f anlat\u0131m\u0131, ger\u00e7ek devre ve proteus \u015femas\u0131 \u00fczerinde videoda anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Devrelerden birincisi<\/span><\/strong> Transist\u00f6r toogle FF \u00f6rne\u011fi. (Proteus ismi : Transistor_toggle_OK.DSN)<\/p>\n

Toggle Flip Flop dedi\u011fimiz devre B\u0130STABLE MULT\u0130V\u0130BRAT\u00d6R denilen devredir. Fakat Toggle kelimesi daha yayg\u0131n olarak arama motorlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Entegreli devreler oldu\u011fu gibi transist\u00f6rl\u00fc devreler de kullan\u0131l\u0131yor. Burada transist\u00f6rl\u00fcy\u00fc anlataca\u011f\u0131m. Fakat \u00e7e\u015fitli entegrelerle bu toggle devreler haz\u0131rlanabiliyor. Toggle bir \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklidir. Devrenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 tetik giri\u015fine verilen tetiklemeyle durum de\u011fi\u015ftirir ve tetikleme kesilse bile son durumunu korur. Tekrar tetikleme geldi\u011finde ilk durumuna d\u00f6ner. Bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fma R\u00f6le devrelerinde kilitleme olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bir transist\u00f6rl\u00fc rezistif dokunma devresi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bu devre sadece elimizi de\u011fdirdi\u011fimizde \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 HIGH yapar sonras\u0131nda ise elimizi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda LOW yapar. \u00c7\u0131k\u0131\u015fa bir r\u00f6le koyarsan\u0131z bu r\u00f6le elimizi de\u011fdirdi\u011fimizde \u00e7ekecek ve elimizi kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda b\u0131rakacak. Genel de r\u00f6leler bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmazlar kilitlemeli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in ise bu transist\u00f6rl\u00fc dokunma devresinin arkas\u0131na yine transist\u00f6rl\u00fc bir TOGGLE Flip Flop devresi konulmaktad\u0131r. Bu devrenin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f ise, elimizi dokundurdu\u011fumuzda r\u00f6le kontaklar\u0131 \u00e7ekecek, elimizi kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise r\u00f6le kontaklar\u0131 \u00e7ekmeye devam edecek. Elimizi kald\u0131r\u0131p tekrar de\u011fdirdi\u011fimizde ise r\u00f6le b\u0131rakacak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Toggle FF ile \u00e7al\u0131\u015fmak, istedi\u011fimiz sonucu verse de d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fimiz bir konu var. Bu da toggle FF devrelerinde 2 \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan hangisi devreye girecek. Yani elektrik verdi\u011finde ilk \u00e7al\u0131\u015facak. Bu bilinmemektedir. R\u00f6leyi takt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7\u0131k\u0131\u015f elektrik verdi\u011finizde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flarsa, istemedi\u011finiz durumlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Bundan dolay\u0131 devrenizin stabil olmas\u0131 i\u00e7in iyi kontrol etmeniz gerekir ya da her ihtimale kar\u015f\u0131 bir Reset devresi yap\u0131p yanl\u0131\u015f tetiklemelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meniz gerekir. Tabii ki bu transist\u00f6rl\u00fc sistemler oldu\u011funda ge\u00e7erlidir. 555 ile yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ise bu tip bir sorun yoktur. Enerji geldi\u011finde 555 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 HIGH seviyesindedir.<\/p>\n

\u0130kinci devremiz<\/span><\/strong> (Proteus ismi : 555touch_OK.DSN<\/span>)
\nBu devre 555 li bir dokunmatik anahtard\u0131r. Fakat burada rezistif de\u011fil, v\u00fccudumuzdaki elektri\u011fi kullan\u0131yoruz.<\/span> Bundan dolay\u0131 dokunma y\u00fczeyi tek u\u00e7ludur. 555 entegresinin giri\u015f empedans\u0131 y\u00fcksek oldu\u011fundan bu tip \u00e7al\u0131\u015fmaya uygundur. \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 sadece ON OFF \u015feklinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Kilitleme yapmaz.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc devre: <\/span><\/strong>(Proteus ismi : Toggle555_OK.DSN<\/span>)
\nBu devre ise transist\u00f6rl\u00fc dokunma devresi ve 555 entegreli Toggle FF devresinden olu\u015fur. 555 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 enerji geldi\u011finde daima HIGH seviyesindedir.\u00a0 Buna dikkat etmeniz gerekir. Kullanaca\u011f\u0131n\u0131z yerlerde tersi durum gerekirse tek transist\u00f6rl\u00fc devre ile \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 terslemeniz gerekecektir. Ayr\u0131ca R\u00f6le gibi y\u00fcksek ak\u0131m \u00e7eken devreler kullan\u0131lacaksa mutlaka \u00e7\u0131k\u0131\u015fa transist\u00f6rle ba\u011flay\u0131n ki 555 entegreniz bozulmas\u0131n.<\/span><\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc devre:<\/strong><\/span> (Proteus ismi : Toggle555_1_OK.DSN<\/span>)
\nBu devre ise transist\u00f6rl\u00fc dokunma devresi ve 555 entegreli bir TOGGLE Flip Flop devresidir. Bu devre 5V ile \u00e7al\u0131\u015fabilecek \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada 2 adet transist\u00f6rl\u00fc dokunma devresi vard\u0131r.\u00a0 Bunlardan biri kolekt\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir dokunma devresidir. Di\u011feri ise emet\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir dokunma devresidir.
\nKollekt\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 devrede dokunas\u0131ya kadar \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH seviyesindedir dokundu\u011funuzda LOW seviyesine iner. Emet\u00f6rl\u00fc devre ise dokunas\u0131ya kadar LOW seviyesinde bekler ve ve dokundu\u011funuzda HIGH seviyesine \u00e7\u0131kar. Videoda zaten bu durumun fark\u0131n\u0131 g\u00f6rebileceksiniz. Baz\u0131 entegrelerin CLOCK giri\u015fleri 0 dan 1 e \u00e7\u0131karken tetikleme yapar baz\u0131lar\u0131 ise 1 den 0 a inerken tetikleme yapar. Devrelerinizde bu durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak isterseniz bu kolekt\u00f6r ve emet\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 devreleri se\u00e7ebilirsiniz.
\n\u015eayet bu devreye 12V luk r\u00f6le koyup 555 entegresini de 12V ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ray\u0131m derseniz baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yapmak zorunda kalacaks\u0131n\u0131z. Bunu da bir sonraki devrede g\u00f6rebilirsiniz. Bunun sebebi ise 12V ta \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Tetikleme giri\u015finin geriliminin fazlala\u015fmas\u0131d\u0131r. Tetik sinyalinin genli\u011fine eri\u015fememektir. 5 V luk bir dokunma devresi 12V luk bir devrenin tetiklenmesine yetmeyebilir.<\/p>\n

Be\u015finci devre :<\/strong><\/span> (Proteus ismi : Toggle555_2_OK.DSN<\/span>)
\nBu devre ise bir \u00f6nceki devrenin 12V luk gerilime g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f \u015feklidir. Bu devrede R6 direnci devreye \u00f6n gerilim olarak eklenmi\u015f durumdad\u0131r. Bu \u00f6n gerilimin de\u011fi\u015fikli\u011fi, tetiklemeyi olu\u015fturmaktad\u0131r. Dikkat etmeniz gereken durum dokunma devresinin 5V ile \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. Baz\u0131 dokunma sens\u00f6rleri de 3.3V ile \u00e7al\u0131\u015fabilir. Buradaki R6 direnci 10K olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3.3V luk devrenizden bir ak\u0131m ge\u00e7se de dokunmatik devrenizi bozmayacakt\u0131r. Daha d\u00fc\u015f\u00fck bir diren\u00e7 koyarsan\u0131z ge\u00e7ecek ak\u0131m sens\u00f6r devrenizi bozabilir. Ben de ger\u00e7ek devrede sens\u00f6r ile tetikleme giri\u015fi aras\u0131nda 1K kulland\u0131m. K\u0131sa devre olma ihtimaline kar\u015f\u0131 bunu koydum. Direkt bile ba\u011flasan\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hatta baz\u0131 devrelerde bu diren\u00e7 \u015femaya \u00e7izilmez ama yanl\u0131\u015f bir i\u015flemde sens\u00f6r\u00fcn\u00fcz bozulabilir.<\/p>\n

Alt\u0131nc\u0131 devre:<\/strong> <\/span>(Proteus ismi : Touch_toggle_556_OK.DSN<\/span>)
\nBurada devrenin esas\u0131 555 entegresi devresidir. Fakat 556 entegresi<\/span> 2 adet 555 entegresini i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, i\u00e7indeki 555 b\u00f6l\u00fcmlerinden biri dokunmatik di\u011feri ise Toggle FF olarak kullan\u0131larak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ( BU devre 556 entegresi olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ger\u00e7ek olarak denenmemi\u015ftir<\/span>. Proteus \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilip videoda anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>)
\n\u0130kinci 555 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda 2 adet transistor kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 terslemek i\u00e7indir. Mesela bir 220 anahtarlama devresi yapt\u0131n\u0131z. Bunu kullanmaya ba\u015flayacaks\u0131n\u0131z. 556 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 direkt olarak triyak s\u00fcrmek i\u00e7in kulland\u0131n\u0131z. Bu \u015fekilde bakarsak siz evdeyken her \u015fey yolunda olacakt\u0131r. Siz evde yoksan\u0131z ve elektrik kesilip geldi\u011finde 556 entegresi \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 HIGH seviyesine gelece\u011fi i\u00e7in triyak tetiklenecek ve lamban\u0131z siz eve gelesiye kadar a\u00e7\u0131k kalacakt\u0131r.
\nBunu \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015fa bir transist\u00f6r ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda (\u00c7\u0131k\u0131\u015f seviyesini tersledi\u011finizde) ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 daima enerji geldi\u011finde LOW seviyesine gelmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, devreniz elektrik geldi\u011finde triyak devresini tetikleyemeyecektir. Sorun olu\u015fturmayacakt\u0131r. Bu devrenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda bunu g\u00f6rmektesiniz.<\/span><\/p>\n

Yedinci devre:<\/strong><\/span> (Proteus ismi : Cap_4093_OK.DSN<\/span>)
\nBu devrede 4093 entegresi (Quad 2-input NAND Schmitt trigger) Lojik kap\u0131 entegresidir. Ayn\u0131 zamanda h\u0131zl\u0131 tetikleyici \u00f6zelli\u011fi de bulunmaktad\u0131r. Bu entegre bizim devremizde osilat\u00f6r olarak kullan\u0131l\u0131r. R1 ve C1 komponentleri bu osilat\u00f6r\u00fcn frekans\u0131n\u0131 belirler. Kap\u0131 devreleri osilat\u00f6r\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. U1:C son kap\u0131 giri\u015fi ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bir sonraki D FF entegresine giri\u015f olarak verilir. R2 direnci ile D giri\u015fine CLK giri\u015finin tersi uygulan\u0131r. Fakat 2 sinyalin frekans\u0131 ayn\u0131d\u0131r. D FF entegresinin (4013 entegresi \u015femada kullan\u0131ld\u0131 ama ger\u00e7ek devrede 74LS74 entegresi kullan\u0131ld\u0131<\/span>) \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/span> CLK sinyali 0 dan 1 seviyesine \u00e7\u0131karken D giri\u015finin durumuna bakar. Bu giri\u015f 1 ise Q \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 1 dir. 0 ise Q \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 0 d\u0131r. Di\u011fer CLK durumlar\u0131nda Q \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 kilitlidir de\u011fi\u015fmez.
\nBizim devremizde ise a\u015fa\u011f\u0131daki osilaskop g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri s\u0131ras\u0131yla, dokunmadan \u00f6nce, Dokundu\u011fumuzda C2 b\u00fcy\u00fck kapasite, dokundu\u011fumuzda C2 k\u00fc\u00e7\u00fck kapasite olan grafiklerdir.\u00a0 Dokundu\u011fumuzda devreye giren bizim v\u00fccudumuzun kapasitesi C2 ile temsil edilir.<\/span> Bu kapasite de\u011feri devreye girdi\u011finde D ucundaki sinyal de\u015farj s\u00fcresinden dolay\u0131 gecikme olu\u015fturur ve 2 sinyal fark\u0131 elde edildi\u011finde \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH seviyesine y\u00fckselir. Bunu izah edersek ayn\u0131 frekans ve kondansat\u00f6r olmadan CLK ve D u\u00e7lar\u0131ndaki sinyal ayn\u0131 anda y\u00fckselir ve d\u00fc\u015fer. Bundan dolay\u0131 CLK y\u00fckselirken D ucu LOW olacakt\u0131r. Fakat bizim v\u00fccudumuzun kapasitesi devreye girdi\u011finde D ucuna de\u015farj s\u00fcresi eklenir. Bu \u015fekilde CLK pals\u0131 geldi\u011finde D ucu tamamen 0 olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma sonucu 1 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 HIGH seviyesine \u00e7eker.<\/p>\n

Bu bir kapasitif dokunmatik sistem mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Farkl\u0131 metotlar kullan\u0131lsa da sonu\u00e7ta v\u00fccudumuzun kapasitesini kullan\u0131yoruz. Bu da frekans \u00fczerinde etki yapacakt\u0131r. ( Resimlerde \u00dcstteki sinyal CLK sinyali, Alttaki sinyal ise D ucundaki sinyaldir. )<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
C2 dokunma kapasitesi devrede de\u011fil.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
C2 b\u00fcy\u00fck kapasiteli devreye girdi\u011finde<\/span><\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
C2 k\u00fc\u00e7\u00fck kapasite devreye girdi\u011finde <\/span><\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Sekizinci devre:<\/strong><\/span> (Proteus ismi : Cap_555_4017_OK.DSN<\/span>)\u00a0 TEOR\u0130 DEVRES\u0130<\/span><\/strong>
\nBir frekans varsa ve v\u00fccut kapasitemiz ekleniyorsa demek ki devredeki kapasiteye paralel ba\u011flan\u0131yor. Paralel ba\u011fl\u0131 kapasite de\u011ferleri birbirlerine eklenir. Bu da frekans\u0131n zaman(T=periyot) hesab\u0131 T=1\/RxC ye g\u00f6re kondansat\u00f6r\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesi, de\u015farj s\u00fcresini uzataca\u011f\u0131ndan frekans\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclmesine sebep olacakt\u0131r. Bu durumda farkl\u0131 bir teori \u00fcretebiliriz. Bu da belli bir frekansta say\u0131c\u0131n\u0131n saymas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak kapasitif fark\u0131 anlayabiliriz demektir. Bu devrede 555 entegresi osilat\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Frekans 4017 say\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n 10 lu saymas\u0131ndan dolay\u0131 10 say\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7meyecek bir frekans olmal\u0131. Devremizde elimizi dokundurmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 4017 entegresi ledin yand\u0131\u011f\u0131 yere kadar say\u0131yor ve Resetleniyor.
\nBunun mant\u0131\u011f\u0131na bakal\u0131m.<\/span> Devrede 2 osilat\u00f6r var diyelim. Bir tanesi sayd\u0131r\u0131yor ki bu ana frekans\u0131m\u0131z. Bir tanesi de \u00f6rnekleme frekans\u0131d\u0131r. \u00d6rnekleme frekans\u0131n\u0131n HIGH seviyesinde sayma ve LOW seviyesinde 4017 entegresinin RESET leme i\u015flemi yap\u0131l\u0131r. Bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken biz dokundu\u011fumuzda v\u00fccudumuzun kapasitesinden dolay\u0131 frekans d\u00fc\u015fecek ve ayn\u0131 \u00f6rnekleme s\u00fcresince daha az sayma yapacak ve LED e kadar ula\u015famayacak bu da fark oldu\u011funu g\u00f6sterecek. RV1<\/span> say\u0131c\u0131 frekans\u0131n ayar\u0131 i\u00e7indir. Stabil \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in ayarlanabilir.
\nA\u015fa\u011f\u0131daki grafikler birincisi dokunmadan \u00f6nce di\u011feri ise dokunduktan sonraki durumdur. Sar\u0131 olan<\/span> sayma frekans\u0131, turuncu olan<\/span> \u00f6rnekleme frekans\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 olan<\/span> sayma darbesini, ye\u015fil olan<\/span> da LED yanmas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.\u00a0 Her iki resimde \u00f6rnekleme frekans\u0131n\u0131n HIGH seviyesinde gelen K\u0131rm\u0131z\u0131 renkli sayma palslar\u0131na bak\u0131n. Biri 7 adet di\u011feri 6 adettir. Elimizin kapasitesi eklendi\u011finde frekans d\u00fc\u015fer ve birim zamanda gelen pals say\u0131s\u0131 azal\u0131r. Bu tip \u00e7al\u0131\u015fma mikrokontrolc\u00fclerle kolay programlanabilir. Tabii ki Mikrokontrolc\u00fclerin (Arduino gibi<\/span>) analog giri\u015fleri de kapasitif anahtar olarak kullan\u0131labilir. Bununla ilgili devre bir sonraki devre olarak a\u015fa\u011f\u0131da anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>
\nB\u00fct\u00fcn bu devrelere ait proteus \u015femalar\u0131 proteus 7.1 de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sizler proteusun \u00fcst versiyonlar\u0131nda deneyebilirsiniz. Github dan dosyalara ula\u015fabilirsiniz.
\n<\/span><\/strong>AYRICA PROTEUS KULLANMAYANLAR \u0130\u00c7\u0130N DEVRE \u015eEMALARI PDF FORMATINDA DOSYALARIN ARASINDA BULUNMAKTADIR.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

ARDU\u0130NO KAPAS\u0130T\u0130F DOKUNMA ANAHTARI YAPIMI :<\/strong><\/span><\/p>\n

Arduino ANALOG G\u0130R\u0130\u015e\u0130 kullanarak kapasitif anahtar yapabiliriz. Analog giri\u015fin i\u00e7erisinde kendi kondansat\u00f6r\u00fc vard\u0131r.<\/span> Bu kondansat\u00f6r ile dokundu\u011fumuzda v\u00fccudumuzun kapasitesi birle\u015ferek daha b\u00fcy\u00fck bir kapasite olu\u015fturur. Program i\u00e7erisinde turuncu sat\u0131rlarda, bu kondansat\u00f6r\u00fcn \u015farj edilmesi i\u00e7in dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131l\u0131r ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH seviyesine geldi\u011finde bu kondansat\u00f6r \u015farj olur.<\/span>
\nDaha sonra INPUT olarak ayarlan\u0131r ve kondansat\u00f6r de\u015farj olmaya ba\u015flar<\/span>. Biz bu arada analog gerilimi \u00f6l\u00e7eriz. Yakla\u015f\u0131k 600-700 aras\u0131 seri monit\u00f6rde okuruz. Bu bir gerilim de\u011fildir. \u00d6l\u00e7\u00fclen Gerilime kar\u015f\u0131l\u0131k arduinonun bize verdi\u011fi rakamd\u0131r.<\/span> 5V luk sistemde 5V luk gerilim 1023 rakam\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelir.<\/span> Analog giri\u015f kondansat\u00f6r\u00fc elimizi dokundurdu\u011fumuzda bizim v\u00fccut kapasitemizle birle\u015fir ve okunan rakam 800 ve \u00fczerinde bir rakam g\u00f6sterir. Bu da elimizi dokundurdu\u011fumuzu g\u00f6sterir. Komutlar de\u011fi\u015fmedi\u011fi i\u00e7in bu yeni rakam kapasitenin artmas\u0131 ve de\u015farj s\u00fcresinin uzamas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Sonras\u0131nda 700 \u00fczerinde bir rakam al\u0131nd\u0131ysa WHILE d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne girerek<\/span> parma\u011f\u0131m\u0131z dokundu\u011fu i\u00e7in LED yakma ya da s\u00f6nd\u00fcrme parametresini al\u0131r. \u015eayet 700 rakam\u0131n\u0131n alt\u0131ndaysa WHILE d\u00f6ng\u00fcs\u00fc hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmaz<\/span>.
\nWHILE d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne giresiye kadar zaten de\u015farj oldu. Bu \u015fekilde bir kez daha okudu\u011fumuzda ayr\u0131 bir rakam okuruz. Bu rakam da yanl\u0131\u015f m\u0131 geldi diye d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, yanl\u0131\u015f giri\u015fleri engellemek i\u00e7in 140 rakam\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. 140 tan fazla ise bu do\u011fru rakamd\u0131r ve LED yak\u0131p s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in komut gider. 140 tan az ise bu parazittik etki ya da parma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tam dokundurmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. \u0130\u015flem yapmaz.
\nBu durumu sa\u011flamak i\u00e7in PCB ye \u00e7\u0131plak elle dokunun sonras\u0131nda ince bir yal\u0131tkan koyun. Ben normal ka\u011f\u0131t koydu\u011fumda fark olduk\u00e7a azald\u0131. Fakat parlak ku\u015fe ka\u011f\u0131t koydu\u011fumda ya da antistatik torba koydu\u011fumda olduk\u00e7a iyi sonu\u00e7lar ald\u0131m. Hatta ku\u015fe ka\u011f\u0131d\u0131 2 kez katlad\u0131m ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131. 4 kez katlad\u0131\u011f\u0131mda ise ba\u015far\u0131s\u0131zd\u0131.
\nNot: <\/strong><\/span>Kapasitif etkiyi artt\u0131rmak i\u00e7in<\/span> bir ucu A5 pimine bir ucunu GND ye koydu\u011fumuz 2 adet tek katl\u0131 pcb yi arka arkaya yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m. (Proteus \u015femas\u0131nda var.) Bu \u015fekilde ba\u011flant\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131mda ku\u015fe ka\u011f\u0131t 2 katl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken 4 katl\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131mda ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Bunu denemek i\u00e7in GND ucuna seri 1nF kondansat\u00f6r koydum buradaki rakam y\u00fckseldi ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde anahtarlama yap\u0131ld\u0131. Sizler de de\u011ferlerle oynayarak en iyi etkiyi bulabilirsiniz.
\nBunun d\u0131\u015f\u0131nda, Yaz\u0131da PCB boyutlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftim. Burada da ya pcb yi b\u00fcy\u00fctmek ya da kapasitif etkiyi artt\u0131rmak i\u00e7in PCB aral\u0131k ve yal\u0131tkan malzemesini de\u011fi\u015ftirmek \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Kondansat\u00f6rlerde 2 iletken aras\u0131nda yal\u0131tkan malzeme vard\u0131r. Bu yal\u0131tkan\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve dielektrik katsay\u0131s\u0131 \u00f6nemlidir<\/span>. Farkl\u0131 malzemeler ayn\u0131 boyutta olsa da farkl\u0131 kapasite g\u00f6sterebilirler. Dielektrik katsay\u0131lar\u0131n\u0131 bu sayfadan \u00f6\u011frenebilirsiniz<\/a>. Y\u00fcksek dielektrik katsay\u0131lar\u0131 kapasiteyi b\u00fcy\u00fct\u00fcr.
\n<\/span>Bu dok\u00fcmanda<\/a> ise dokunma pcb leri nas\u0131l olur sorusuna yan\u0131t alabilirsiniz.<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"
Bir kondansat\u00f6r\u00fcn temsili i\u00e7 yap\u0131s\u0131d\u0131r. Siz de bu tip bir dokunma y\u00fczeyi olu\u015fturman\u0131z durumunda katsay\u0131s\u0131 y\u00fcksek dielektrik malzemelerini araya yerle\u015ftirmeniz yerinde olur.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Sizler de bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla denemelerinizi yap\u0131p projeniz i\u00e7in en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulabilirsiniz.\u00a0\u00a0<\/span><\/h2>\n
\/\/ Arduino Analog giri\u015f ile kapasitif anahtar yap\u0131m\u0131<\/span>\r\nint inPin = A5;             \/\/ analog 5 \r\nint say=0;\r\nint val = 0;                 \/\/ A5 ten gelen bilgi\r\nint pin10 = 10;         \/\/ \u00c7\u0131k\u0131\u015f ledi g\u00f6sterge pimi\r\nint yak=0; \/\/ led yan\u0131k s\u00f6n\u00fck durumunu g\u00f6sterir\r\nint kontrol=0; \/\/ while d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne ka\u00e7\u0131nc\u0131 kez girdi\r\nint degistir=0; \/\/ buton b\u0131rak\u0131ld\u0131 m\u0131 \u015fayet devaml\u0131 bas\u0131l\u0131ysa 1 olur. \r\nvoid setup() {\r\n  Serial.begin(9600);\r\npinMode(pin10, OUTPUT);\r\n}\r\n\/\/ a\u015fa\u011f\u0131daki program led yan\u0131p s\u00f6nd\u00fcren Toggle FF k\u0131sm\u0131d\u0131r. \r\nvoid yaksondur(){\r\n if (yak==0){\r\n  digitalWrite(pin10,LOW);\r\n }\r\n if (yak==1){\r\n  digitalWrite(pin10,HIGH);\r\n }\r\n  \r\n}\r\n\r\nvoid loop() {\r\n  pinMode(inPin, OUTPUT); \/\/ Analog pim dijital pim olarak ayarlan\u0131r. \r\n  digitalWrite(inPin,HIGH);\/\/ analog pimdeki kondansat\u00f6r \u015farj edilir.<\/span> \r\n  \/\/delay(10); \/\/ \u015farj edilmesi i\u00e7in bir s\u00fcre verilir. kondansat\u00f6r k\u00fc\u00e7\u00fck    \/\/de\u011ferlerde gecikme verilmese de olabilir. \u0130sterseniz kullanabilirsiniz. \r\n  pinMode(inPin, INPUT); \/\/ kondansat\u00f6r \u015farj olduktan sonra giri\u015f olarak ayarlanarak kondansat\u00f6r\u00fcn \u00fczerindeki gerilim \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/span>\r\n  val = analogRead(inPin); \r\n \r\n \r\n  kontrol=0;\r\n while (val >=700 ) {\r\n  val = analogRead(inPin);\r\n  \r\n  kontrol=1;\r\n  if (val>140){  \/\/  \u00f6l\u00e7\u00fclen de\u011fer 300 \u00fczerindeyse butona bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\r\n    yak=1;degistir=1;\/\/digitalWrite(pin10, !digitalRead(pin10));\r\n  }\r\n  \r\n  Serial.print(\"okunan deger: icerde  \");Serial.println(val); \r\n  \r\n }\r\n\r\n \r\n  if (kontrol==0 && degistir==1){\r\n    degistir=0;\r\n    say=say+1;}\r\n  if (say==2){yak=0;yaksondur();say=0;}\r\n  if (say==1){yak=1;yaksondur();}\r\n    \r\n  Serial.print(\"Buton birakildi mi: \");Serial.println(degistir);\r\n  Serial.print(\"kontrol: \");Serial.println(kontrol);\r\n Serial.print(\"okunan deger:sss  \");Serial.println(val); \r\n Serial.println(\"==============================================\");\r\n  delay(500);\r\n}\r\n<\/pre>\n
 <\/p>\n
TTP223 Kapasitif dokunmatik mod\u00fcl: (Videoda t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz<\/span>)<\/strong><\/span><\/p>\n
Bu sens\u00f6r dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f verir. Yani \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 arduino ile 1 ve 0 olarak alg\u0131layabilirsiniz. Fakat bu sens\u00f6r\u00fcn kendi \u00f6zelli\u011fi birden fazla oldu\u011fu i\u00e7in Arduino\u00a0 ya da ba\u015fka bir kontrolc\u00fc olmadan da kullan\u0131labilir durumdad\u0131r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n
Diyelim ki bu sens\u00f6r\u00fc tek ba\u015f\u0131na bir r\u00f6le s\u00fcrmek i\u00e7in kullanmak istediniz. \u00d6ncelikle bu sens\u00f6r\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f ucuna bir transist\u00f6rl\u00fc r\u00f6le devresi koyman\u0131z gerekecek.<\/p>\n
Sonras\u0131nda sens\u00f6r\u00fc nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak istiyorsan\u0131z ayarlama yapman\u0131z gerekecek.<\/p>\n
\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
 <\/p>\n
Birinci resimde detay g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde (config terminal A ve B) u\u00e7lar\u0131 var. Bunlar 4 lehim noktas\u0131ndan olu\u015fur. Bu noktalardan en sa\u011fdaki A canl\u0131 u\u00e7, en soldaki ise B canl\u0131 u\u00e7tur. Ortadaki 2 tanesi ise +Vcc ye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span> Bunu zaten \u015fema \u00fczerinde de g\u00f6rebiliyorsunuz. Bunlar sizin \u00e7al\u0131\u015fma modlar\u0131n\u0131z\u0131 ayarlaman\u0131za yarayacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma MODLARI:<\/span>
\nA ucu<\/span> pcb ye enerji verildi\u011finde \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH seviyesinde mi yoksa LOW seviyesinde mi bulunmas\u0131 gerekiyor bunu ayarlar.<\/p>\n
A ucu +Vcc ye ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda<\/span>, \u00c7\u0131k\u0131\u015f pimi HIGH olarak ba\u015flar. \u00dczerindeki Led ise yan\u0131k durumda olacakt\u0131r.
\nA ucu a\u00e7\u0131k oldu\u011funda<\/span> \u00e7\u0131k\u0131\u015f pimi LOW seviyesinde ba\u015flar. \u00dczerindeki Led s\u00f6n\u00fckt\u00fcr.
\nDokundu\u011funuzda bu i\u015flemlerin tersi olacakt\u0131r.<\/p>\n
B ucu A\u00e7\u0131k oldu\u011funda<\/span>, sens\u00f6r ON OFF modunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yani elinizi de\u011fdirdi\u011finizde ON olduysa elinizi \u00e7ekti\u011finizde hemen konum de\u011fi\u015ftirir ve OFF duruma ge\u00e7er.
\nB ucu +Vcc ye ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda<\/span>, TOGGLE Flip Flop gibi \u00e7al\u0131\u015farak her dokundu\u011funuzda durum de\u011fi\u015ftirir ve elinizi \u00e7ekti\u011finizde bile durumunu korur. \u015eayet durumunu de\u011fi\u015ftirmek isterseniz tekrar dokunman\u0131z gerekecektir.
\nLed olarak bakarsak Dokundu\u011funuzda Led yand\u0131ysa elinizi \u00e7ekti\u011finizde Led yan\u0131k kalacakt\u0131r. ikinci kez elinizi dokundurdu\u011funuzda Led s\u00f6necek ve elinizi \u00e7ekti\u011finizde de Led s\u00f6n\u00fck kalacakt\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131daki \u00f6rne\u011fe g\u00f6re R\u00f6le \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak istedi\u011fimizde.<\/span> \u00d6ncelikle ledin s\u00f6n\u00fck olmas\u0131n\u0131 istiyorsak \u00e7\u0131k\u0131\u015f LOW olarak ba\u015flamak zorundad\u0131r. O zaman A ucunu +Vcc noktas\u0131na k\u0131sa devre etmeyece\u011fiz.<\/span> Bunun yan\u0131 s\u0131ra elimizi \u00e7ekmemize ra\u011fmen R\u00f6lenin bulundu\u011fu durumu korumas\u0131n\u0131 istiyoruz. Bunu da B ucunu +Vcc ye k\u0131sa devre ederek<\/span> sa\u011flayabiliriz.
\nO zaman \u00f6zetlersek A ucunu yandaki uca lehimleme<\/span>yece\u011fiz. Fakat B ucunu yandaki uca lehimleyece\u011fiz.<\/strong><\/span><\/p>\n
Bu mod\u00fcl ile hi\u00e7bir kontrol kart\u0131na gerek kalmadan bir r\u00f6leyi tetikleyebiliriz.
\n<\/span>Burada \u015funu da s\u00f6ylememiz laz\u0131m. Devre 5.5V ta kadar \u00e7al\u0131\u015fabiliyor. SSR r\u00f6leler ya da triyak devreleri d\u00fc\u015f\u00fck gerilimle tetiklendi\u011fi i\u00e7in triyak devreleri direkt olarak bu sens\u00f6r ile tetiklenebilir.<\/p>\n
Triyakl\u0131 kontrol devreleri konusunda yazd\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131dan detaylara bakabilirsiniz.<\/span> Bu sens\u00f6r\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na 330R luk bir diren\u00e7 koyarak optokupl\u00f6r\u00fc tetikleyebilirsiniz.
\nhttps:\/\/www.mikrobotik.com\/wp2\/2019\/01\/13\/triyak_ac_kontrol_devre_android_bluetooth_lamba_kontrolu\/<\/a><\/strong><\/p>\n
PCB \u00fczerinde entegrenin sa\u011f\u0131nda bir smd komponent bo\u015flu\u011fu var<\/span>. Buraya gerekirse hassasl\u0131k ayar\u0131 i\u00e7in ya da \u00e7evreden etkilenmemesi i\u00e7in bir kondansat\u00f6r takabilirsiniz. Bu kondansat\u00f6r\u00fcn de\u011feri ise 0-50pF aras\u0131nda olabilir.<\/span><\/p>\n
 <\/p>\n
TTP229 16 adet kapasitif kontrol mod\u00fcl\u00fc, (Videoda t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz<\/span>)<\/span><\/strong><\/p>\n
Bu mod\u00fcl piyasada sat\u0131lan mod\u00fcllerden sadece biri. Bu mod\u00fcl serisi 4 butonlu, 8 butonlu ve 16 butonlu olarak piyasada sat\u0131lmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki resimde bulunan mod\u00fcl isimleriyle alabilirsiniz.<\/p>\n
\"\"<\/a>
NOT:<\/span> <\/strong>Videoda TTP226 seri haberle\u015fme yok dedim.<\/span> Fakat Q0 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hem direkt \u00e7\u0131k\u0131\u015f hem de seri haberle\u015fme \u00e7\u0131k\u0131\u015f pimi olarak \u00e7al\u0131\u015fabilmekteymi\u015f<\/span>. Bunun i\u00e7in JUMPER ayarlar\u0131n\u0131 yapman\u0131z gerekiyor.<\/span><\/figcaption><\/figure>\n
Bu mod\u00fcller ayn\u0131 tip kullan\u0131ma sahip gibi g\u00f6r\u00fcnse de sadece TTP229 ve TTP226 seri veri ak\u0131\u015f\u0131na sahiptir.
\n\u00c7\u0131k\u0131\u015f pimleri:
\nTTP224 te 4 adet butonun dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f pimleri ve VCC GND pimleridir.
\nTTP226 da 8 buton dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve VCC gnd dir. ( Q0 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 seri haberle\u015fmede kullan\u0131l\u0131yor)
\nTTP229 Entegresinde ise TTP226 gibi yine ilk 8 butonun dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Fakat TTP229 mod\u00fcl\u00fcnde 9-16 aras\u0131 butonlar sadece seri bilgi olarak okunabiliyor<\/span>. Yani 9-16 butonlar\u0131 i\u00e7in Arduino veya di\u011fer mikrokontrolc\u00fcler i\u00e7in program yazman\u0131z gerekiyor. \u00a0TTP226 da ise Q0 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hem CMOS \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 hem de seri \u00e7\u0131k\u0131\u015f olarak ayarlanabiliyor. Detayl\u0131 bilgi i\u00e7in datasheet’e bak\u0131n\u0131z.\u00a0<\/span><\/p>\n
TTP229 mod\u00fcl\u00fc elimde oldu\u011fundan onunla anlataca\u011f\u0131m.<\/span><\/p>\n
TTP229 mod\u00fcl\u00fc 2.2V-5.5V aras\u0131 gerilimlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu sebeple \u015fayet 3.3V luk devrelerde \u00e7al\u0131\u015facaksan\u0131z bu mod\u00fcl\u00fc de 3.3V ile besleyerek dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n 3.3V seviyesinde \u00e7\u0131k\u0131\u015f vermesini sa\u011flay\u0131n. Bu \u015fekilde seviye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden kurtulmu\u015f olursunuz<\/span>.
\nBunun yan\u0131 s\u0131ra ilk 8 buton dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015flara ba\u011flanmaktad\u0131r. Mod\u00fcl\u00fcn hem tek tek bas\u0131lmas\u0131 hem de \u00e7oklu bas\u0131m\u0131 alg\u0131lamas\u0131 mevcuttur.<\/span>
\nYani 3 ve 5 e ayn\u0131 anda bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 3. Ve 5. \u00c7\u0131k\u0131\u015f pimleri HIGH seviyesine \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n
Mod\u00fcl \u00fczerinde ayar yapabilece\u011finiz 8 jumper pimi var. P1 ve P2. Bu pimlerin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6receksiniz.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131daki tabloya g\u00f6re i\u015flemleri a\u00e7\u0131klayay\u0131m. (burada 2 li kodlar yer almaktad\u0131r. 1 ise bo\u015f b\u0131rak\u0131n 0 ise jumper ile birle\u015ftirin demektir.<\/span> Jumper tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu u\u00e7lar 1M diren\u00e7 ile \u015faseye ba\u011flanmaktad\u0131r. (Devre \u015femas\u0131na bak\u0131n\u0131z.<\/span>)<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
P\u0130M<\/strong><\/td>\nSe\u00e7enekler<\/strong><\/td>\nA\u00c7IKLAMA<\/strong><\/td>\nVARSAYILAN
\n(Jumper yok)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
TP0
\n(OPDEN)<\/strong><\/strong>TP1
\n(SAHL)<\/td>\n		TP0
\n(OPDEN)<\/strong><\/td>\n		TP1
\n(SAHL)<\/strong><\/td>\n		<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n1<\/td>\n8 Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f :CMOS \u00e7\u0131k\u0131\u015f aktif HIGH
\n2 kablolu seri haberle\u015fme : CMOS aktif HIGH<\/td>\n		VARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n0<\/td>\n8 Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f :CMOS \u00e7\u0131k\u0131\u015f aktif LOW
\n2 kablolu seri haberle\u015fme : CMOS aktif LOW<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n1<\/td>\n8 Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f : OD (Open Drain) \u00e7\u0131k\u0131\u015f aktif LOW
\n2 kablolu seri haberle\u015fme : CMOS aktif LOW<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n0<\/td>\n8 Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f : OC (Open Collector) \u00e7\u0131k\u0131\u015f aktif HIGH
\n2 kablolu seri haberle\u015fme : CMOS aktif HIGH<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
TP2
\n(KYSEL)<\/strong><\/td>\n		1<\/td>\n8 giri\u015f anahtar\u0131 modu<\/td>\nVARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n16 giri\u015f anahtar\u0131 modu<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
TP3
\n(SKMS1)<\/strong><\/strong>TP4
\n(SKMS0)<\/td>\n		TP3
\n(SKMS1)<\/strong><\/td>\n		TP4
\n(SKMS0)<\/strong><\/td>\n		Group-1=>TP0,TP1,TP2,TP3,TP8,TP9,TP10,TP11.
\nGroup-2=>TP4,TP5,TP6,TP7,TP12,TP13,TP14,TP15.<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n1<\/td>\nT\u00fcm butonlar tekli alg\u0131lama<\/td>\nVARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n0<\/td>\n1. grup tekli buton alg\u0131lama
\n2. grup tekli buton alg\u0131lama<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n1<\/td>\n1. grup tekli buton alg\u0131lama
\n2. grup \u00e7oklu buton alg\u0131lama<\/td>\n		<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n0<\/td>\nT\u00fcm butonlar \u00e7oklu alg\u0131lama<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
TP5
\n(WPSCT)<\/strong><\/td>\n		1<\/td>\n8 Hz \u00f6rnekleme frekans\u0131 uyku modundan \u00e7\u0131kma.<\/td>\nVARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\n64Hz \u00d6rnekleme frekans\u0131 uyku modundan \u00e7\u0131kma<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
TP6
\n(SLWPTM)<\/strong><\/td>\n		1<\/td>\nUyand\u0131rma \u00f6rnekleme uzunlu\u011fu, yakla\u015f\u0131k 4 ms<\/td>\nVARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\nUyand\u0131rma \u00f6rnekleme uzunlu\u011fu, yakla\u015f\u0131k 2 ms<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
TP7
\n(SKSRT)<\/strong><\/td>\n		1<\/td>\nMaksimum anahtarlama s\u00fcresi kapat = sonsuz.<\/p>\n
( Bir nesne buton \u00fczerini kaplarsa o butonu kullan\u0131ma kapat\u0131r. Fakat bu seri haberle\u015fmede hala kontrol edilir. Bu kontrol etmesin diye s\u00fcreyi sonsuz ayarlar.)<\/td>\n
VARSAYILAN<\/td>\n<\/tr>\n
0<\/td>\nMaksimum anahtarlama s\u00fcresi A\u00c7 = Yakla\u015f\u0131k 80 sn.<\/p>\n
( Bir nesne buton \u00fczerini kaplarsa o butonu kullan\u0131ma kapat\u0131r. Fakat bu seri haberle\u015fmede hala kontrol edilir. 80 saniye sonra butonu inaktif yapar. )<\/td>\n
<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
CMOS aktif \u00e7\u0131k\u0131\u015f<\/span> Normal dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. HIGH oldu\u011funda 1 seviyesindedir. Bu sinyali direkt olarak 330R ve 1 led ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda Ledin yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 0 oldu\u011funda s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n
OD=Open Drain.<\/span> Mosfetlerde Drain k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k olarak size verilir. Buraya bir led koymak isterseniz Ledin Katodu giri\u015fe bakmal\u0131d\u0131r. Anotu ise 330R diren\u00e7 ile +Vcc ye ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. OD modunda aktif \u00e7\u0131k\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Yani GND ye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
OC= Open collector<\/span>. Collector ucu bo\u015ftad\u0131r.\u00a0 Buraya da OD deki gibi led ba\u011flarsan\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131r fakat aktif HIGH durumundad\u0131r. Yani Lediniz ilk anda \u00e7al\u0131\u015fmaz. Butona bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\"\"<\/a>
\nBu mod\u00fclde I2C k\u00fct\u00fcphanesi kullan\u0131lm\u0131yor. Sadece seri haberle\u015fme SCL saat palsine g\u00f6re al\u0131n\u0131yor. Bunu kar\u0131\u015ft\u0131rmayal\u0131m. ( Arduino K\u00dcT\u00dcPHANE KULLANILMAMAKTADIR )<\/span><\/p>\n
SCL pimi saat giri\u015f pimidir. Saat pals\u0131n\u0131 Mikrokontrolc\u00fc yollar. SDO pimi ise Seri bilgi \u00e7\u0131k\u0131\u015f ucudur. Mikrokontrolc\u00fcye bilgi g\u00f6nderir.(Mikrokontrolc\u00fc = Arduino, PIC, STM gibi entegre ya da kartlard\u0131r<\/span>)
\nBu haberle\u015fmenin senkronizasyonunu mikrokontrolc\u00fc SCL \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 LOW \u2013 HIGH yaparak sa\u011flar.
\n( Datashete bakarsan\u0131z TP0 ve TP1 in durumuna g\u00f6re bu sinyal durumu de\u011fi\u015febilir. Datasheette bu sinyal \u00f6rnekleri mevcuttur.<\/span>)\u00a0 Saat pals\u0131n\u0131n ve SDO piminin Aktif LOW ya da Aktif HIGH olmas\u0131n\u0131 TP1 jumper belirler. Normalde tak\u0131l\u0131 de\u011filken aktif LOW olacakt\u0131r. ( Ben de Arduino program\u0131n\u0131 buna g\u00f6re yapt\u0131m.<\/span> )
\n\u00c7al\u0131\u015fmas\u0131:<\/span> Arduino program\u0131nda SCL pimi LOW yap\u0131l\u0131r ve arkas\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir gecikme verilir. Sonras\u0131nda ise SDO piminin de\u011feri okunur. Sonras\u0131nda SCL pimi HIGH \u00a0yap\u0131l\u0131r. Tekrar LOW yap\u0131larak bir di\u011fer buton durumu okunur. Toplam 16 kez bu yap\u0131larak t\u00fcm butonlar okunur.<\/p>\n
Bu mod\u00fcl\u00fcn seri haberle\u015fmesinde bir zaman a\u015f\u0131m\u0131 vard\u0131r. \u015eayet 2ms SCL pimi de\u011fi\u015fmez ise mod\u00fcl kendini Resetler ve bekleme durumuna ge\u00e7er. Yani okuma SCL sinyalini 2ms yi a\u015fmayacak<\/span> \u015fekilde ayarlaman\u0131z gerekir.<\/p>\n
Neden Gecikme veriyoruz.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n
\"\"<\/a>
\nYukar\u0131daki resim Programda SCL yi LOW yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda DATA n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6sterir. Yanl\u0131\u015f alg\u0131lamalar\u0131 engellemek i\u00e7in DATA n\u0131n y\u00fckselen ya da d\u00fc\u015fen kenar\u0131na gelmesin diye zaman gecikmesi verildi. Sinyal format\u0131n\u0131 dikkatli incelerseniz SCL yi HIGH duruma al\u0131p da okuyabilirsiniz. Bu da olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc SCL HIGH durumda ise DATA hala ayn\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n
Bu \u015fekilde okurken aktif HIGH ayarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in BUTONA bast\u0131\u011f\u0131m\u0131zda O butonu 0 seviyesi olarak g\u00f6sterir. Bas\u0131lmayan butonlar\u0131 ise 1 seviyesinde g\u00f6sterir. TP1 jumper kullan\u0131l\u0131rsa bunun tam tersi bir sinyal al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
NOT:<\/strong><\/span> Burada \u015funu da hat\u0131rlatmak isterim. Seri haberle\u015fme i\u00e7in 16 butona ge\u00e7irildi\u011finde 8 dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015f hi\u00e7bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f vermez. Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015flar ilk 8 butona ait fakat 16 buton haline getirildi\u011finde TP2 jumper ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda. Dijital \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 kesiyor<\/span><\/strong>.\u00a0<\/span><\/p>\n
Mod\u00fclde otomatik kalibrasyon<\/span> vard\u0131r. Enerji verildikten sonra 4 saniye kadar standby da bekler. Bu s\u0131rada butonlara dokunmay\u0131n.<\/span> Kalibre eder sonra kullan\u0131ma a\u00e7ar.<\/p>\n
Mod\u00fcl devaml\u0131 standby da bekledi\u011fi i\u00e7in butona bast\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir uyanma s\u00fcresi olacakt\u0131r. Elinizi bu s\u00fcre i\u00e7inde h\u0131zl\u0131ca bas\u0131p \u00e7ekerseniz alg\u0131lamayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n
Arduino program\u0131 MULTI (\u00c7oklu) \u00e7al\u0131\u015fmaya uygun olarak yap\u0131ld\u0131.<\/span> (Program ismi : ttp229_multi.ino<\/span>) 16 buton birden okunuyor. Bas\u0131lmayan butonlar 1 bas\u0131lanlar 0 olarak seri monit\u00f6rde g\u00f6steriliyor. \u00c7oklu buton \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda birden fazla butona ayn\u0131 anda basabilirsiniz. Mod\u00fcl bunu tarama yoluyla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u00fcm bas\u0131lan butonlar\u0131 size g\u00f6sterecektir. \u00a0Gelen bilgiye g\u00f6re kendi programlar\u0131n\u0131zda kullanabileceksiniz. Program toggle olarak yani \u0130lk bas\u0131\u015fta ON duruma ge\u00e7ip orada bekliyor bir sonraki bas\u0131\u015fta OFF yap\u0131p orada bekliyor.
\n\u00c7oklu buton nerede ve nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r<\/span>. Genelde butonlarla ayar yapan programc\u0131lar 2 buton bas\u0131m\u0131n\u0131 ayarlara girmek i\u00e7in kullan\u0131rlar. Fakat burada bir sorun var. Mod\u00fcl\u00fcn sleep-Wakeup (uyku ve uyanma) s\u00fcresi oldu\u011fundan elinizi an\u0131nda g\u00f6rebilirse de, bu s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan 2 parma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ayn\u0131 anda de\u011fil de farkl\u0131 alg\u0131lar ve butonlara tek tek basm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z gibi kabul edebilir yanl\u0131\u015f alg\u0131lama olur. Bundan dolay\u0131 butonu okuduktan sonra kendi i\u00e7 zamanlay\u0131c\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p<\/span> s\u00fcre sonunda tekrar butonlar\u0131 okuyup, buton gere\u011fini yapmak i\u00e7in program\u0131n gerekli sat\u0131rlar\u0131na atlayabilirsiniz. Mesela 2 parma\u011f\u0131n ayn\u0131 anda basma gecikmesi 200ms olursa alg\u0131lamak daha kolay olur. Bu normal \u00e7al\u0131\u015fmada da butonlara 200ms kadar bas\u0131m s\u00fcresi eklemeniz demektir. Mod\u00fcl zaten uyanma gecikmesi ile bunu sa\u011fl\u0131yor ama yetersiz ise sizler de kendi gecikmenizi verirsiniz.<\/p>\n
\/*Arduino ve TTP229 ile \u00c7OKLU buton kontrol\u00fc. 16 buton okunur. seri monit\u00f6rde g\u00f6sterilir. Videoda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 mevcuttur.<\/span> \r\nProgram\u0131n temeli sadece bas\u0131lan tu\u015fu g\u00f6steriyordu. Di\u011fer yerlerini \r\nBen ekledim. Yine de orjinal programa bakmak isterseniz adresi burada<\/span>.\r\nXD-62B-TTP229-4x4-Keypad-16\r\nmodified on 11 Nov 2020\r\nby Amir Mohammad Shojaee @ Electropeak\r\nHome\r\n\r\nbased on forum.hobbycomponents.com examples\r\n\r\nhttps:\/\/forum.hobbycomponents.com\/viewtopic.php?f=73&t=1781&p=4225&hilit=ttp229#p4225<\/span>\r\n*\/\r\n\r\n\/* Define the digital pins used for the clock and data *\/\r\n#define SCL_PIN 10\r\n#define SDO_PIN 11\r\n\r\n\/* Used to store the key state *\/\r\nbyte Key;\r\nbyte gelen[16] = {1,8,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0,0};\r\n\r\nvoid setup()\r\n{\r\n\/* Initialise the serial interface *\/\r\nSerial.begin(9600);\r\n\/* Configure the clock and data pins *\/\r\npinMode(SCL_PIN, OUTPUT);\r\npinMode(SDO_PIN, INPUT);\r\n}\r\n\r\n\/* Main program *\/\r\nvoid loop()\r\n{\r\n\/* Read the current state of the keypad *\/\r\nKey = Read_Keypad();\r\n\/\/Serial.print(gelen[0],\" , \");\r\n\/* If a key has been pressed output it to the serial port *\/\r\nif (Key){\r\nfor(int i = 1; i < 16; i++)\r\n{\r\nSerial.print(gelen[i]);\r\n}\r\nSerial.println(\"\");\r\n}\r\n\r\nif (Key)\r\nSerial.println(Key);\r\n\r\n\/* Wait a little before reading again\r\nso not to flood the serial port*\/\r\ndelay(100);\r\n}\r\n\r\n\/* Read the state of the keypad *\/\r\nbyte Read_Keypad(void)\r\n{\r\nbyte Count;\r\nbyte Key_State = 0;\r\n\r\n\/* Pulse the clock pin 16 times (one for each key of the keypad)\r\nand read the state of the data pin on each pulse *\/\r\nfor(Count = 1; Count <= 16; Count++)\r\n{\r\ndigitalWrite(SCL_PIN, LOW);\r\ndelayMicroseconds(150); \/\/ Stabilite olarak kullan\u0131ld\u0131. datasheet teki ilk kalk\u0131\u015f\u0131 ve LOW seviyesinde\r\n\/\/sinyalin ortas\u0131ndan \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in50-500 aras\u0131 kullan\u0131l\u0131r.\r\n\/\/ Bu gecikme olmad\u0131\u011f\u0131nda bazen bir \u00fcsttekini ya da bir alttakini yaz\u0131yordu.\r\ngelen[Count]=digitalRead(SDO_PIN);\r\n\/* If the data pin is low (active low mode) then store the\r\ncurrent key number *\/\r\nif (!digitalRead(SDO_PIN))\r\nKey_State = Count;\r\n\r\ndigitalWrite(SCL_PIN, HIGH);\r\n}\r\n\/\/Serial.print(gelen[0],\" , \");\r\nreturn Key_State;\r\n}\r\n<\/pre>\n
\"\"<\/a>
TTP229 mod\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u015femas\u0131. <\/span><\/figcaption><\/figure>\n
TP229 devre \u015femas\u0131 : <\/span>Devre \u015femas\u0131nda P1\u00a0 ve P2\u00a0 header soketleri g\u00f6r\u00fcyorsunuz.\u00a0 Jumper takt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda 1M diren\u00e7 ile GND ye ba\u011flan\u0131yor. Bu \u015fekilde istenen\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli se\u00e7ilmi\u015f oluyor. JUMPER tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 0 olarak de\u011ferlendirin. Tak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda 1 olarak de\u011ferlendirin. Yukar\u0131daki tabloya bakarken faydas\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
 <\/p>\n
T\u00dcM DOSYALARA
\n<\/span>BURADAN ULA\u015eAB\u0130L\u0130RS\u0130N\u0130Z<\/a><\/strong><\/h1>\n
 <\/p>\n
\u0130lk Video 6 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. Yukar\u0131daki anlat\u0131lan devrelerden 6 tanesi.<\/span>
\n2 Transist\u00f6r rezistif dokunmatik devre.
\n555 entegreli dokunmatik anahtar
\nTransist\u00f6rl\u00fc dokunmatik 555 Toggle devre 5V luk
\nTransist\u00f6rl\u00fc dokunmatik 555 Toggle devre 12V luk
\nKapasitif 4093+ 74LS74 entegreli dokunmatik anahtar
\nKapasitif devrede butonun \u00fczerine gelen metal cismin etkisi.
\nB\u00f6l\u00fcmleri videoda ay\u0131rt edebiliyorsunuz. Se\u00e7erek bakabilirsiniz.<\/span><\/p>\n
\"\"<\/a><\/p>\n