\nT\u00fcm kap\u0131 sistemlerini toplu halde \u00f6\u011frenmek isteyenler kendileri internetten ara\u015ft\u0131rabilir.<\/strong> Fakat normalde buna gereksiniminiz olmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a konular\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a zaten o bilgileri rahatl\u0131kla \u00f6\u011frenmi\u015f olacaks\u0131n\u0131z.
\nBu yaz\u0131m\u0131n konusuna ge\u00e7meden \u00f6nce Say\u0131sal (Dijital) elektronik nedir diye bakal\u0131m.
\nSonras\u0131nda Say\u0131sal devre dizayn\u0131 hakk\u0131nda baz\u0131 temel bilgiler vermek isterim.<\/p>\n
Say\u0131sal devreler ile analog devreler aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark analog devrelerin zamana kar\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimlerin \u00f6nemli olmas\u0131. Mesela ses devreleri. Analog devrelerdir. Bunlarda da benzer komponentler kullan\u0131lsa da devre dizayn\u0131 olarak analog olarak ge\u00e7er. Bu giri\u015ften sonra san\u0131r\u0131m art\u0131k say\u0131sal devre tasar\u0131m\u0131na ba\u015flayabiliriz.\u00a0<\/span><\/p>\n 1-)<\/strong> Devre tasar\u0131m\u0131, \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan giri\u015fe do\u011fru bak\u0131larak yap\u0131lmas\u0131 daha uygun olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin elinizde sadece devrenin sonucu vard\u0131r. Yani devrenin yapmas\u0131 gereken g\u00f6rev vard\u0131r. Bu tip temellere dikkat edilirse, say\u0131sal devreler kolayl\u0131kla tasarlanabilir. \u015eimdi devremize ge\u00e7elim.<\/strong><\/span><\/p>\n Bu devre bir arkada\u015f\u0131n sorusu \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tek dijit bir say\u0131c\u0131 yap\u0131lmas\u0131 isteniyor. Fakat bu say\u0131c\u0131n\u0131n 1,3,5,7,9 gibi tek say\u0131lar\u0131 saymas\u0131 isteniyor. Bu mikroi\u015flemci kullan\u0131lmadan kap\u0131 devreleri ile yap\u0131lmak isteniyor. Bu display 2 \u00e7e\u015fittir. Ortak ANOT<\/span> ve Ortak KATOT<\/span> displaydir. Devrede ortak ANOT olarak kulland\u0131m.<\/span> O zaman display s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc de ortak ANOT i\u00e7in se\u00e7mem gerekiyor.<\/span> Bu da 7447 entegresidir. \u015eayet ortak KATOT display se\u00e7seydim 7448 entegresini se\u00e7mem laz\u0131md\u0131.<\/p>\n Display s\u00fcr\u00fcc\u00fc entegremiz i\u00e7in 4 bitlik bir Binary say\u0131c\u0131 entegresi gerekmektedir. Bu da pop\u00fcler olan 7490 entegresi olacakt\u0131r. 7490 entegresi, saymak i\u00e7in baz\u0131 \u015fartlara ihtiya\u00e7 duyar. Mesela RESET ba\u011flant\u0131lar\u0131, mesela entegrenin binary\u00a0 say\u0131c\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken ba\u011flant\u0131lar. Bunlar yap\u0131l\u0131r. Sonras\u0131nda kontroll\u00fc bir saat palsi gerekir. Bizim devremizde butona bas\u0131nca saymas\u0131 isteniyor. Bu da saat palsi olarak kullan\u0131lacakt\u0131r. Saat palsi dedi\u011fimiz sinyal, d\u00fczg\u00fcn bir kare dalga sinyalidir. Yani \u00f6nce 1 seviyesine \u00e7\u0131kacak sonra 0 seviyesine inecek bir sinyal. Bu da buton ile sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n Devremizde D FF( D flip flop)<\/span> entegresi ve 4017 entegresi<\/span> de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n D FF entegresi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/span> Bu entegrede D=data ucunda bir bilgi olur. Bu bilgi CLK ucu HIGH seviyesine \u00e7\u0131kas\u0131ya kadar \u00e7\u0131k\u0131\u015f ucuna iletilmez. \u015eayet CLK ucu HIGH seviyesine \u00e7\u0131karsa Q \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ula\u015farak 7490 entegresinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n, 7447 entegresine ula\u015fmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu CLK sinyali de 4017 say\u0131c\u0131s\u0131ndan gelmektedir.<\/p>\n 4017 entegresi<\/span> 0-9 aras\u0131nda t\u00fcm pimler, 1 saat palsi ile HIGH seviyesine \u00e7\u0131kar. Bu \u015fekilde her saat pals\u0131nda bir sonraki pim HIGH seviyesine \u00e7\u0131karken, HIGH seviyesindeki bir \u00f6nceki pim LOW seviyesine iner. Kap\u0131 devreleri ve tablolar\u0131 koy.<\/strong><\/p>\n AND (VE) kap\u0131s\u0131 :<\/span> Bu kap\u0131 devresi 2, 3, 4 giri\u015fli olabilir. Giri\u015fteki bilgilerin hepsi HIGH seviyesinde ise \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH olacakt\u0131r.<\/p>\n NOT (De\u011fil) Kap\u0131s\u0131 : Bu kap\u0131 1 giri\u015f ve 1 \u00e7\u0131k\u0131\u015fa sahiptir. Mant\u0131\u011f\u0131 ise \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 giri\u015fin tersidir. Bu \u015fekilde kap\u0131 devreleri aras\u0131nda ba\u011flant\u0131larda \u00f6nemli rol oynar. Mesela 2 noktadan 1 AND kap\u0131s\u0131 ile bir kontrol biti almak istiyorsunuz. AND kap\u0131s\u0131 ikisi de 1 oldu\u011funda \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 1 verir. <\/p>\n Bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda osilat\u00f6r\u00fcn tek bas\u0131\u015fta nas\u0131l sadece 2 CLK palsini \u00fcretti\u011fini ve 4017 entegresinin tekrar nas\u0131l resetlendi\u011fini g\u00f6rebilirsiniz. 2 \u015fer olarak saymak istedi\u011fimizde ise D FF ucu ile 4017 durdurma ucu ayn\u0131 pime ba\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan. 7490 ve display ayn\u0131 de\u011feri g\u00f6sterecektir.<\/p>\n 4017 entegresinin 3 CLK palsi verecek \u015fekilde ba\u011flanmas\u0131 ise 3 er 3 er olarak saymas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 4017 entegresi sayesinde 9 ar 9 ar olacak \u015fekilde saymas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n BU, V\u0130DEODA G\u00d6STER\u0130LMEKTED\u0130R.<\/span><\/strong><\/p>\n Videoda osilat\u00f6r frekans\u0131 yava\u015flat\u0131ld\u0131.<\/span> De\u011fi\u015fim g\u00f6r\u00fclebilsin diye. Fakat ger\u00e7ekte 100Hz olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yeterli olacakt\u0131r. Butona basar basmaz \u00e7\u0131k\u0131\u015f g\u00f6stergesi de\u011feri g\u00f6sterecektir.<\/p>\n Bu tip devreler proteusta sorun \u00e7\u0131karmasa da ger\u00e7ek devrede buton basma sorunlar\u0131 olacakt\u0131r. Buton ikilemesi gibi. Bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmada devrenin fazla saymas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Ger\u00e7ek devrede bu tip bir koruma devresi yap\u0131larak ikileme dedi\u011fimiz olay engellenmi\u015f olacak ve stabil \u00e7al\u0131\u015fma sa\u011flanacakt\u0131r. Mikroi\u015flemci oldu\u011funda bunu engelleme program\u0131 olurdu fakat say\u0131sal devrelerde mikroi\u015flemci kullanm\u0131yorsak bu tip engelleme devreleri kullanmam\u0131z gerekecektir.<\/p>\n T\u00fcm programlara<\/span> Buradan ula\u015fabilirsiniz.<\/a><\/strong> Not:<\/strong><\/span> Bu konuyla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir yaz\u0131m daha var. O yaz\u0131m\u0131 da<\/span> buradan okuyabilirsiniz.<\/a>\u00a0<\/strong><\/p>\n Proteus Videosu:<\/span>
\nMesela her ikisi de transist\u00f6r kullan\u0131r. Transistorlar, Kesim, Aktif ve Doyum (Cut<\/strong>\u00a0off, Active, Saturation) <\/strong>b\u00f6lgelerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. <\/strong>Bu b\u00f6lgelerden 2 tanesi say\u0131sal elektronikte kullan\u0131l\u0131r. Bunlar kesim ve doyum k\u0131sm\u0131d\u0131r. ASLA aktif b\u00f6lge say\u0131sal elektronikte kullan\u0131lmaz<\/span>. Bu b\u00f6lgelerin hepsi analog devrelerde kullan\u0131l\u0131r.
\nBu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda say\u0131sal elektroni\u011fin bir kesinlik olmas\u0131 gerekti\u011fini anlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r.\u00a0<\/span>
\nSay\u0131sal elektronik HIGH ve LOW yani 1 ve 0 seviyesi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0 Buna Binary sistem deniliyor.
\nSay\u0131sal elektronikte sin\u00fcs yada zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fen sinyaller kullan\u0131l\u0131r m\u0131? Elbette kullan\u0131labilir. zaman zaman bu tip gereklilikler oluyor. Mesela Analog dijital d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fcler gibi. Fakat yine de bunlar bir rakamsal de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Mesela bir sin\u00fcs sinyalini uygulad\u0131n\u0131z. Dijital devreler bunu alg\u0131larken bir seviye belirteci bulunur. Bu seviyeye g\u00f6re \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan kare dalga al\u0131rs\u0131n\u0131z. 5V luk bir sistemde dijital kap\u0131 devreleri ve entegrelere giri\u015f olarak uygulanacaksa bu sinyalin 2V seviyesine kadar, dijital devre 0=LOW kabul eder. 2V tan yukar\u0131s\u0131n\u0131 ise 1=HIGH kabul eder. Bundan dolay\u0131 yine \u00e7\u0131k\u0131\u015f kare dalga olacakt\u0131r. Entegrelerin \u00e7al\u0131\u015fma gerilimine g\u00f6re bu s\u0131n\u0131r(e\u015fik) gerilimi de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. 3V devrede bu s\u0131n\u0131r 1V civar\u0131na d\u00fc\u015fer 12V luk devrede ise 3.5V de\u011ferine kadar \u00e7\u0131kabilir. Bundan dolay\u0131 kullanaca\u011f\u0131n\u0131z komponentlerin datasheet denilen verilerine bakman\u0131z gerekecektir.<\/p>\n
\n2-)<\/strong> Hangi kap\u0131y\u0131 kullansam demeden \u00f6nce \u00e7\u0131k\u0131\u015ftaki devrenin \u00f6n\u00fcne ne gelmeli ki do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n sorusu sorulmal\u0131. Yani \u00e7\u0131k\u0131\u015f devresinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu giri\u015f ne olmal\u0131.
\n3-)<\/strong> \u00c7\u0131k\u0131\u015f devresinin kontrol ihtiyac\u0131 var m\u0131.Mesela \u00e7\u0131k\u0131\u015f High seviyesinde mi olacak Low seviyesinde mi olacak. \u00c7\u0131k\u0131\u015f devresi open kolekt\u00f6r ya da open drain gibi bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fa m\u0131 sahip ya da emet\u00f6r \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 m\u0131 olacak. Mesela bu devrede 7447 entegresi Low seviyesinde \u00e7\u0131k\u0131\u015f verir. Display ise buna uygun olarak ortak anotlu kullan\u0131l\u0131r. Elinizde ortak katot display varsa 7447 de\u011fil 7448 kullanman\u0131z gerekebilir.
\n4-)<\/strong> Devre manuel kontroll\u00fc m\u00fc olacak yoksa otomatik devre mi olacak. Otomatik olacaksa mutlaka kontrol sistemlerini de i\u00e7ermelidir. Yani bir motor devaml\u0131 d\u00f6necekse istenildi\u011finde durdurulabilmeli ya da belli limitler i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131. Hem say\u0131sal limitler hem de ak\u0131m gibi analog kontroller konulmal\u0131.
\n5-)<\/strong> Devre cmos ve TTL kar\u0131\u015f\u0131k m\u0131 olacak yoksa sadece Cmos ya da sadece TTL den ibaret mi olacak. Cmos devreler 3V-15V aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunlar VCC gerilimi olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda seviye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yap\u0131lmaya m\u00fcsaitlerdir.
\nTTL yap\u0131lacak ise sadece 5V ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.
\n6-)<\/strong> Cmos devreler 3.3V luk mod\u00fcllerle bile kullan\u0131labilir. Yani 5V ya da 12V luk bir giri\u015f uygulan\u0131rken \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda 3.3V luk bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f elde edilebilir.
\nTTL devreler ise 4.5V -7V aras\u0131 gerilim ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu devreler de 3.3V luk \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in uygun de\u011fildir. HIGH seviyesi 5V civar\u0131nda oldu\u011fundan seviye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. CMOS entegrelerde ise entegrenin datasheet sayfas\u0131na bak\u0131n. Baz\u0131lar\u0131 3.3V ile \u00e7al\u0131\u015fmayabilir.
\n7-)<\/strong> Kap\u0131 devreleri kullan\u0131l\u0131rken, ilk ba\u015fta devre \u00e7al\u0131\u015fas\u0131ya kadar kap\u0131 devreleri eklenir. \u00a0Sonras\u0131nda ise kap\u0131 devreleri sadele\u015ftirilmeye gidilebilir. Bunun i\u00e7in say\u0131sal devrenin giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ilgili yerleri de\u011fi\u015ftirilerek daha sade bir yap\u0131 ortaya konulur. \u00c7\u00fcnk\u00fc say\u0131sal devrelerde birden fazla \u00e7\u00f6z\u00fcm olabiliyor.
\n8 -)<\/strong> Saat frekans\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu baz\u0131 devrelerde hassas olmayan komponentlerle yap\u0131l\u0131r bazen de \u0131s\u0131 ile bile de\u011fi\u015fmemesi gereken yerlerde hassas komponentler kullan\u0131larak yap\u0131l\u0131r. Hatta RTC devrelerinde kullan\u0131lan gibi y\u00fcksek frekanstan b\u00f6lme i\u015flemi ile daha k\u00fc\u00e7\u00fck frekans elde edilir ki bu da daha stabil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Bunun i\u00e7in \u00e7oklu b\u00f6lme yapan entegreler mevcuttur.<\/p>\n
\nAyr\u0131ca \u015funu da eklemem gerekir. Bazen mant\u0131k kap\u0131lar\u0131 kullanmak yerine bir say\u0131c\u0131 entegre ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc entegre kullan\u0131larak devre daha stabil veya daha sade olabilir.
\nBazen say\u0131sal devrelerde analog de\u011ferlere de ihtiya\u00e7 duyulur. Mesela s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fc gibi. Bunun i\u00e7in de DA(dijital analog d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc) ya da AD (analog dijital d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc) entegreler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\n\u00d6ncelikle \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan itibaren giri\u015fe do\u011fru bir \u00e7al\u0131\u015fma yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yledik. \u00d6nce \u00e7\u0131k\u0131\u015f diyorsan\u0131z burada \u00e7\u0131k\u0131\u015f, 7 seg. Display g\u00f6stergedir.<\/p>\n
\n7490 entegresinin datasheet sayfas\u0131na buradan bakabilirsiniz.<\/a><\/strong><\/p>\n
\nBu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile her butona bast\u0131\u011f\u0131m\u0131zda saat palsi ile 4017 sayar ve istedi\u011fimiz \u00e7\u0131k\u0131\u015f HIGH seviyesine geldi\u011finde D FF lar\u0131n CLK giri\u015fini tetikler ve 7490 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ne ise o 7447 giri\u015fine gelir.
\nBunu yaparken 4017 entegresini buton bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sayacak b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda MR dedi\u011fimiz Master Reset ucunu HIGH seviyesine \u00e7\u0131kararak RESET yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar\u0131z.<\/span>
\n\u0130lk devrede bu yap\u0131lmad\u0131.<\/span>\u00c7\u00fcnk\u00fc butona 1 kez bas\u0131nca 4017 entegresi 1 basamak say\u0131yordu. 2. Kez bast\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise 2. Kez say\u0131yordu fakat 2 kez bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda display say\u0131yordu.
\nFakat bir kez bo\u015fa bas\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in 1 buton bas\u0131\u015fta 2 CLK palsi gelmesi sa\u011flanmal\u0131yd\u0131.
\nBunun i\u00e7in devreye bir osilat\u00f6r eklendi. Bu osilat\u00f6r butona bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece CLK palsi \u00fcretiyor. Fakat bize laz\u0131m olan 2 CLK palsi oldu\u011fundan 4017 entegresinin 2 kez saymas\u0131 ve ondan sonra buton bas\u0131l\u0131 olsa bile durdurulmas\u0131 gerekiyordu.
\nBunlar i\u00e7in ise 1 adet VE(AND) kap\u0131s\u0131 ve 1 adet de VEDE\u011e\u0130L(NAND) kap\u0131s\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 2 adet de Bu kap\u0131lar\u0131n do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak DE\u011e\u0130L(\u0130NVERT) kap\u0131lar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nA\u015fa\u011f\u0131da bu kap\u0131lar\u0131n kullan\u0131m \u015fekilleri ve ger\u00e7ekleme tablolar\u0131 mevcuttur.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/and_gate.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/and_gate_3.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/and_gate_tr.gif?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/and_gate_sw.PNG?raw=true\")
<\/a>![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/and_gate_IC.PNG?raw=true\")
<\/a>
\nNAND (VE DE\u011e\u0130L) Kap\u0131s\u0131 :<\/span> Bu kap\u0131 \u015fekli ise VE kap\u0131s\u0131n\u0131n tersi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yani 2 giri\u015fi 1 ise \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u0131f\u0131rd\u0131r. Di\u011fer durumlarda ise \u00e7\u0131k\u0131\u015f 1 dir. Bu da 2,3,4 giri\u015fli olabilir. Elimizde NAND kap\u0131s\u0131 yoksa ne yapar\u0131z. Gidip bir entegre daha m\u0131 al\u0131r\u0131z?
\nTabii ki de\u011fil AND kap\u0131s\u0131 entegremizde kullanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kap\u0131 kald\u0131ysa, bunu kullan\u0131p arkas\u0131na 1 tane NOT(De\u011fil) kap\u0131s\u0131 koyarsak NAND kap\u0131s\u0131 olacakt\u0131r.
\nDevre tasar\u0131m\u0131na bakarken 1 tane NAND kap\u0131s\u0131 i\u00e7in 1 entegre koyman\u0131z devreyi karma\u015f\u0131k hale getirebilir. Sadele\u015ftirmek i\u00e7in bu tip de\u011fi\u015fiklikleri yapabilmeniz gerekebilir.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NAND_gate_tablo.PNG?raw=true\")
<\/a>![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NAND_gate_tablo_3.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NAND_gate_tr.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NAND_gate_equvalent.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NAND_gate_IC.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n
\nFakat iki kontrol noktas\u0131ndan 1 tanesi istedi\u011finiz anda 1 olmuyor. Bundan dolay\u0131 arada senkronu sa\u011flamak i\u00e7in kontrol noktalar\u0131ndan 1 tanesini NOT kap\u0131s\u0131 ile AND kap\u0131s\u0131na ba\u011flarsan\u0131z, O zaman istedi\u011finiz kontrol\u00fc elde edersiniz. Bu tip i\u015flerde kullan\u0131l\u0131r. Entegreler de kap\u0131lar NOT kap\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirilirse de entegreler, INVERTER (\u00e7evirici) olarak isimlendirilir. Mesela Entegrelerin g\u00f6revi olarak HEX INVERTER olarak g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.
\nBurada normal NOT kap\u0131lar\u0131 olsa da bazen parazitik etkilerden devrenin yanl\u0131\u015f tetiklenmemesi i\u00e7in bu kap\u0131lar\u0131n baz\u0131lar\u0131 Schmitt trigger <\/span><\/strong>denilen \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Schmitt trigger: <\/strong>3 e\u015fikli bir \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli sunar.<\/span> Bu hem h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, hem de stabil \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flar. H\u0131zl\u0131 tetikleme yaparken gelen sinyalin parazitik etkilerini de kesti\u011fi i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f daha do\u011fru bir \u00e7al\u0131\u015fma sa\u011flayacakt\u0131r.
\n3 e\u015fik derken ne demek istiyoruz. Alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki sinyalleri g\u00f6rmez ana sinyale odaklan\u0131r. bundan dolay\u0131 parazitik etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu tip kap\u0131lar genelde parazitik etkilerin oldu\u011fu yerlerde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bir de 0 ve 1 seviyesi e\u015fi\u011fi vard\u0131r.
\nHer zaman bu tip olan\u0131 kullanmak gerekmez fakat baz\u0131 devrelerde gelen sinyaller d\u00fczg\u00fcn olmayabilir. O zaman, giri\u015f k\u0131sm\u0131nda bu tip kap\u0131lar\u0131n olmas\u0131 stabil \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NOT_gate.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NOT_gate_tr.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NOT_gate_simit_trigger.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/NOT_gate_IC.PNG?raw=true\")
<\/a><\/p>\n
\nTabii ki bir de D FF kontrol\u00fc var.
\nBu kontrolde tek say\u0131lar\u0131 sayd\u0131r\u0131yorsak, 7490 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile display \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131 g\u00f6sterecektir. Bunun sebebi tek say\u0131 devresinde 4017 ba\u011flant\u0131s\u0131nda \u00f6nce D FF entegresi geldi\u011finden, devre son CLK pals\u0131ndan \u00f6nceki say\u0131y\u0131 display\u2019e yazd\u0131racakt\u0131r. Sonras\u0131nda son CLK palsi geldi\u011finden 7490 1 kez daha sayacakt\u0131r. Fakat D FF \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 etkilenmeyecektir.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/github.com\/safaka123\/Mikrobotik_yazilarim\/blob\/main\/SAYISAL_DEVRE_TASARIM\/SAYICI_DEVRE_1\/picture\/button_debounce_engelle.png?raw=true\")
<\/a><\/p>\n
\nNot:<\/strong> <\/span>Proteus \u015femalar\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck versiyonda \u00e7izildi\u011fi i\u00e7in t\u00fcm proteus versiyonlar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fakat \u00e7al\u0131\u015fma sorunu oluyorsa bilgi verirseniz ek dosyalar\u0131 da koyabilirim.<\/p>\n